Phân tích đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây hay nhất (24 mẫu) | L2r.vn

Contents

Vẻ đẹp của Đăm Săn trong đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây 1

Từ bao đời nay, người Ê-đê đã cùng quây quần bên bếp lửa, nghe không biết chán từ đêm này sang đêm khác khen Đăm Săn bài ca về người tù trưởng anh hùng của dân tộc mình với những chiến công hiển hách trong xây dựng phát triển buôn làng và bảo vệ cộng đồng chống lại bao kẻ thù hung hãn. Trong những chiến công lẫy lừng ấy, ngất ngây lòng người vẫn là đoạn Đánh thắng Mtao Mxây, chứng tỏ tài năng, bản lĩnh, lòng dũng cảm phi thường và sức mạnh vô địch của Đăm Săn.

Sở dĩ xảy ra cuộc chiến này là do Mtao Mxây (tù trưởng sắt) đã cướp Hơ-Nhị – vợ của Đăm Săn. Đối với người Ê-đê theo chế độ mẫu hệ, việc bị kẻ thù cướp mất vợ là một nỗi sỉ nhục của cả cộng đồng. Đánh thắng Mtao Mxây là lần thứ hai Đăm Săn phải chiến đấu với kẻ thù để giành lại người vợ chứng tỏ sự hùng mạnh của Đăm Săn. Chàng phải đối mặt với kẻ thù hung bạo và cũng có sức mạnh phi thường không kém. Hàng loạt những hình ảnh so sánh trong đoạn trích cho thấy rõ sự tương phản giữa Đăm Săn với kẻ thù, làm nổi bật lên sự hào hùng của chàng và sự thảm hại của Mtao Mxây. Đó chính là nét đặc sắc trong nghệ thuật đoạn trích này, tôn vinh vẻ đẹp người anh hùng Đăm Săn.

Vẻ đẹp Đăm Săn hiện rõ ngay từ khi chàng bước chân vào lãnh địa của Mtao Mxây. Tù trưởng sắt hung bạo dù kiêu căng ngạo mạn cũng luôn phải dè chừng sự hiện diện của chàng. Hình ảnh Đăm Săn cùng những bạn bè đồng minh của chàng hiện lên dưới mắt kẻ thù thật dũng mãnh với khố màu sặc sỡ, đầu đội khăn đẹp cùng khí thế hừng hực: Gươm sáng như mặt trời. Thân mình ở trần như quả dưa, ở thế chờ sẵn như con sóc Mắt sáng gấp đôi gấp ba mắt thường. Hình ảnh so sánh thật đặc trưng đã làm đậm nét phi thường của người anh hùng. Tư thế ấy lại gắn liền hành động thách thức chặt ống tre thành ba khúc, xô đổ hàng rào hàm chứa sức mạnh tuyệt luân của chàng. Khi giáp chiến cùng Đăm Săn, dù ngôn ngữ sử thi miêu tả Mtao Mxây cũng rất đẹp, rất dũng mãnh nhưng vẫn lộ ra sự khiếp nhược trước Đăm Săn. Lời nói của hắn với chàng lộ ra sự hèn nhát: Đừng đâm ta lúc ta đang xuống nhé. Đáp lại, Đăm Săn đã bộc lộ sự khinh bỉ kẻ thù tư thế đàng hoàng của mình: Sao ta lại đâm ngươi khi ngươi đang đi xuống nhỉ. Ngươi xem, đến con lợn nái của nhà ngươi dưới đất, ta cũng không thèm đâm nữa là.

Cuộc đối đầu của Đăm Săn với Mtao Mxây là cuộc chiến đấu giữa, hai tù trưởng dũng mãnh. Phẩm chất anh hùng theo cách nhìn sử thi là ở sự chiến thắng bằng sức mạnh và sự can đảm. Cuộc đối đầu sinh tử ấy không có chỗ dung thân cho kẻ nào hèn nhát. Trong tình cảm tôn vinh người anh hùng của buôn làng, mọi cử chỉ, ngôn ngữ, hành động của Đăm Săn đều nổi bật, vượt trội hơn kẻ thù. Chúng ta cùng được chứng kiến màn thi tài múa khiên thú vị: Mtao Mxây thể hiện rõ sự khoác lác khi lời nói của hắn được minh chứng bằng tiếng khiên kêu lộc cộc, lộp cộp như tiếng những quả mướp đập vào nhau, còn Đăm Săn đã dập tắt nhuệ khí của hắn bằng sức mạnh phi thường trong màn múa khiên độc đáo. Ngôn ngữ sử thi khoa trương sức mạnh ấy ngang sức mạnh tự nhiên: Một bước nhảy, chàng vượt qua mây đồi tranh. Một bước lùi, vượt qua mấy đồi mía. Tiếng gió khiến rít vù vù như giông bão, cây cối nhà cửa ở xung quanh cũng nghiêng ngả. Lần múa khiên thứ hai của chàng còn ghê gớm hơn bởi dồn chứa sức mạnh trừng phạt Mtao Mxây. Sức mạnh Đăm Săn có được còn nhờ sự trợ lực của người vợ Hơ Nhị khi nàng ném trầu và thuốc cho chàng để sức lực tăng lên gấp bội.

Đăm Săn không hề đơn độc trong cuộc chiến vì danh dự này. Chính nghĩa thuộc về chàng khi các tù trưởng bạn hùng mạnh giúp chàng giành lại người vợ yêu quý. Đồng thời, chàng còn được sự trợ giúp của ông Trời. Người anh hùng sử thi luôn có mối quan hệ với lực lượng siêu nhiên. Trời đã giúp chàng đánh rơi áo giáp của Mtao Mxây. Khi không còn áo sắt, hắn thật thảm hại và hèn nhát, hắn lần lượt chạy trốn vào chuồng heo, chuồng trâu, khi sắp chết lại buông ra những lời hèn nhát. Ông trời chỉ đóng vai trò hỗ trợ Đăm Săn, còn chính chàng mới là người kết liễu kẻ thù, đòi lại danh dự, cướp lại người vợ được Trời tác thành. Giết Mtao Mxây, chính nghĩa thuộc về Đăm Săn. Chiến thắng được tôn vinh cùng với việc Đăm Sàn được sở hữu tất cả tài sản, dân làng, tôi tớ của hắn. Quyền sở hữu này là đặc trưng gắn với thời kì chuyển từ công xã thị tộc sang chiếm hữu nô lệ, làm nên vinh quang của người anh hùng. Bởi thế hình ảnh trong sử thi được mô tả với quy mô hoành tráng, mọi người tình nguyện theo Đăm Săn đông như bầy hươu nai, lố nhố như đàn kiến cánh, như bầy kiến đen, như đàn mối trắng. Chàng thêm quyền uy, thêm nhiều chiêng núm, chiêng bằng – của cải trở thành biểu tượng sức mạnh tuyệt đối của người anh hùng.

Chính vì thế, để xứng đáng với chiến công cũng phải có một lễ ăn mừng chiến thắng thật kỳ vĩ. Lời kêu gọi của Đăm Săn có sức mạnh hiệu triệu muôn người như một, bởi chàng đem lại niềm vinh quang chiến thắng, đem lại sự bình yên cho bến nước buôn làng. Lễ cúng mừng chiến thắng hào phóng cũng là để tôn vinh xứng đáng: Hãy lấy bảy chum rượu, bảy con trâu đực, bảy con heo thiến để cúng cho Đăm Săn này đã chiến thắng Mtao Mxây, để ta được như cây cổ thụ cao vút. Dấu ấn tâm linh sau chiến thắng cho thấy Trời đứng về phía Đăm Săn. Không khí hội còn náo nức tưng bừng với chiêng trống vang lừng khiến vỡ cả sàn nhà, làm bay mái tranh lợp nhà, con khỉ con vượn mãi nghe mà quên đi hái trái cây, những con voi và con tê giác cũng phải lắng nghe mà quên cả cho con bú. Nổi bật giữa đám đông hoan hỉ ấy tất yếu phải là người anh hùng Đăm Săn – tù trưởng hùng mạnh ít ai sánh kịp. Ngay cả trong không khí yên bình của cộng đồng, vẻ đẹp ấy vẫn nổi bật từ ngoại hình đến hành động: mái tóc dài cuồn cuộn thả xuống một cái chiêng, uống rượu không bao giờ say, ăn uống không bao giờ thấy no. Hơn thế nữa, ngôn ngữ phóng đại của sử thi đã so sánh chàng ngang sức mạnh thần linh: Oai linh vang đến tận thần núi phía Đông, đến tận thần núi phía Tây. Hình ảnh Đăm Săn sau chiến công này được mô tả phóng đại và như một điệp khúc vang vọng niềm tự hào về người anh hùng tiêu biểu của cộng đồng: Và người ta bàn tán không cùng, rằng Đăm Săn quả thật là một tù trưởng dũng cảm, không bao giờ chịu lùi bước. Chàng ta mang chăn choàng trên vai, tay đeo vòng, cầm gươm chạm trổ sắc bén… Đăm Săn hùng cường ngay từ trong lòng mẹ, vẻ đẹp ấy chỉ có thể xuất hiện trong sử thi anh hùng, chỉ có ngôn ngữ sử thi mới đem lại những vẻ đẹp độc đáo đến thế.

Đoạn trích đã đem lại cho ta những cách nhìn độc đáo về người anh hùng Đăm Săn trong chiến công bảo vệ buôn làng, đem lại bình yên cho bến nước. Lời kể chuyện hấp dẫn cùng ngôn ngữ miêu tả khoa trương tạo được dấu ấn đặc sắc, chứa đựng những giá trị nhân văn đặc trưng của sử thi. Sử thi anh hùng Đăm Săn quả thật đã hình thành ý thức và tình cảm cộng đồng vững bền của dân tộc Ê-đê, thành di sản quý báu của Tây Nguyên và dân tộc Việt Nam, đánh dấu thời đại sử thi rực rỡ với vẻ đẹp một đi không trở lại.

Vẻ đẹp của Đăm Săn trong đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây 2

Trong quá trình lao động sản xuất nhân dân ta đã sáng tác được ra những câu chuyện những tác phẩm tuyệt vời kể về cuộc đời, số phận chiến công của các tù trưởng anh hùng như Đăm Săn, Đăm Di, Xinh Nhã, … được đánh giá cao và có tầm ảnh hưởng lớn đối với người đọc. Truyện Đăm Săn là một tác phẩm như thế và đây cũng là một trong những tác phẩm sử thi của dân tộc Ê đê Tây Nguyên và là một trong những tác phẩm hay nhất trong kho tàng dân tộc Việt Nam. Tác phẩm nói về người tù trưởng mang tên Đăm Săn cũng chính là câu chuyện về cộng đồng thị tộc Ê đê trong buổi đầu lịch sử. Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” đã xây dựng thành công hình tượng người anh hùng Đam San có vẻ đẹp toàn diện từ ngoại hình, lời nói, hành động đến nhân cách và lí tưởng sống.

Sử thi là thể loại thuộc loại hình tự sự dân gian, có quy mô lớn, ngôn ngữ có vần nhịp, hình tượng hào hùng hoành tráng, kể về những biến cố trọng đại của cộng đồng, lưu truyền bằng phương thức hát – kể khan. Sử thi có hai loại là sử thi thần thoại và sử thi anh hùng. Sử thi Đam San là sử thi anh hùng tiêu biểu nhất của các dân tộc Tây Nguyên. Tác phẩm đã tái dựng lại đời sống đầy biến động của cộng đồng người Ê đê cổ đại qua hàng loạt những chiến công của người anh hùng Đăm Săn: đánh thắng các tù trưởng Sắt, Kền Kền, mở mang buôn làng, chặt cây Sơmuk, bắt ông Trời phải làm theo mình, chinh phục nữ thần mặt trời, … Đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây (SGK Ngữ văn 10 ) nằm ở giữa tác phẩm, kể về chiến công Đăm Săn đánh thắng tù trưởng Sắt cứu vợ, bảo vệ thành công sự ấm no, hòa bình của buôn làng. Trong Đoạn trích, Đam San đã tỏ rõ mình là người anh hùng qua việc khiêu chiến, giao chiến trong bốn hiệp, chiến thắng Mtao Mxây, thuyết phục tôi tớ Mtao Mxây theo mình và ăn mừng chiến thắng.

Trước hết, Đam san là người có vẻ đẹp ngoại hình hoàn mỹ theo quan niệm của người Ê đê cổ đại. Vẻ đẹp của chàng được miêu tả bằng những mỹ từ trang trọng, giọng điệu sùng kính, thái độ ngưỡng mộ, tự hào. Đam San có giọng nói hào sảng, vang động khi ra lệnh cho tôi tớ chuẩn bị lễ vật cúng thần, mời tất cả buôn làng, ra lệnh đánh chiêng trong khắp buôn. Chàng có hình dáng phi thường, vạm vỡ, khỏe đẹp, đậm chất tự nhiên Tây Nguyên. Tóc chàng dài thả xuống đầy cái nong hoa; bắp chân to bằng cây xà ngang, bắp đùi to bằng ống bễ, sức ngang sức voi đực, hơi thở ầm ầm tựa sấm, mắt long lanh như chim ghếch ăn hoa tre. Trang phục của chàng oai nghiêm, thể hiện sức mạnh, uy quyền và sự giàu có: ngực quấn chéo một tấm mền chiến, khoác tấm áo chiến, có đủ gươm giáo. Chàng nhiều của cải, sung túc, có chiêng đồng, voi bầy, la nhiều, bạn bè như nêm như xếp, các tù trưởng khác khiêng lễ vật đến kết thân, cả thần linh cũng biết tiếng tăm của chàng. Chàng là niềm tự hào của cả bộ tộc. Vẻ đẹp của chàng hoang dã, gần tự nhiên. Sự giàu có, phồn vinh của chàng cũng là sự hùng mạnh của buôn làng.

Trong cuộc giao chiến, tài năng, phẩm chất anh hùng của Đam San thể hiện rõ nhất trong cuộc giao chiến với Mtao Mxây, trong tư thế đối lập hoàn toàn với kẻ thù. Đam San chiến đấu với Mtao Mxây nhằm mục đích chính đáng là cứu vợ bảo vệ hạnh phúc gia đình, bảo vệ danh dự cá nhân và cộng đồng, bảo vệ giữ gìn sự bình yên, phồn thịnh của buôn làng, đều là lẽ đúng, đứng ở bên chính nghĩa.

Khi giao chiến, Đam Săn được miêu tả trong thế so sánh với Mtao Mxây. Tác giả dân gian thường miêu tả Mtao Mxây trước để làm nền tôn vinh tài năng, sức mạnh của Đam San. Cuộc chiến diễn ra trong bốn hiệp. Hiệp 1, Đam San nhường kẻ thù múa khiên trước; hiệp 2: cả hai cùng múa khiên, Mtao Mxây chém trượt Đam San; hiệp 3 Đăm Săn đớp được miếng trầu của vợ, đâm trúng Mtao Mxây nhưng hắn không chết; hiệp 4: ông Trời mách nước Đăm Săn giết được kẻ thù. Vẻ đẹp Đăm Săn hiện rõ ngay từ khi chàng bước chân vào lãnh địa của Mtao Mxây. Đam San chủ động tự tin khiêu chiến, đến tận chân cầu thang nhà Mtao Mxây thách đấu mặc dù kẻ thù có lợi thế đất nhà, giàu có, được trang bị vũ khí tinh xảo, có bề ngoài uy nghi đáng sợ. Tù trưởng Sắt hung bạo dù kiêu căng ngạo mạn cũng luôn phải dè chừng sự hiện diện của chàng. Hình ảnh Đăm Săn cùng những bạn bè đồng minh của chàng hiện lên dưới mắt kẻ thù thật dũng mãnh với khố màu sặc sỡ, đầu đội khăn đẹp cùng khí thế hừng hực “Gươm sáng như mặt trời. Thân mình ở trần như quả dưa, ở thế chờ sẵn như con sóc. Mắt sáng gấp đôi gấp ba mắt thường”. Hình ảnh so sánh thật đặc trưng đã làm đậm nét phi thường của người anh hùng. Tư thế ấy lại gắn liền hành động thách thức chặt ống tre thành ba khúc, xô đổ hàng rào hàm chứa sức mạnh tuyệt luân của chàng. Khi giáp chiến cùng Đam Săn, dù ngôn ngữ sử thi miêu tả Mtao Mxây cũng rất đẹp, rất dũng mãnh nhưng vẫn lộ ra sự khiếp nhược trước Đam Săn. Lời nói của hắn với chàng lộ ra sự hèn nhát “đừng đâm ta lúc ta đang xuống nhé”. Đáp lại, Đăm Săn đã bộc lộ sự khinh bỉ kẻ thù bằng tư thế đàng hoàng của mình: “Tao không thèm đâm mày trước lúc mày xuống! Ngay con heo nái nhà mày tao cũng có thèm chém đâu!”.

Trong cuộc giao chiến, bất cứ lúc nào Đăm Săn cũng tỏ ra chủ động, tự tin, bình tĩnh, dũng mãnh, chiến đấu kiên cường, hành động kiên quyết. Chàng múa khiên rất khỏe, đẹp, nhanh: một lần xốc tới vượt một đồi tranh, một lần xốc tới vượt một đồi lồ ô, vun vút qua phía đông, phía tây; múa khiên như gió bão gió lốc, khiến chòi lẫm đổ lăn lóc, cây cối chết rụi, khiến ba lần quả núi rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ bay tung. Nghệ thuật cường điệu đã cho thấy sức mạnh và tài năng phi thường của Đăm Săn.

Đam Săn không hề đơn độc trong cuộc chiến vì danh dự này. Chính nghĩa thuộc về chàng khi các tù trưởng bạn hùng mạnh giúp chàng giành lại người vợ yêu quý. Đồng thời, chàng còn được sự trợ giúp của ông Trời. Người anh hùng sử thi luôn có mối quan hệ với lực lượng siêu nhiên. Sang hiệp thứ hai hắn đã đuối sức và cầu của Hơ Nhị ném cho hắn một miếng trầu nhưng cô đã không ném cho hắn mà ngược lại là dành cho chồng. Nhận được miếng trầu từ tay vợ sức mạnh của Đăm Săn càng tăng lên gấp bội chàng múa khiên như gió bão như lốc “núi ba lần rạn nứt ba đồi tranh bật rễ” cây giáo thần của Đăm Săn nhằm vào đùi, vào người Mtao Mxây mà phóng tới, mà đâm vào nhưng không thủng. Trận chiến đã lên đến đỉnh điểm khiến Đăm Săn thấm mệt. Bước sang hiệp giao đấu thứ hai, Đăm Săn vừa chạy, vừa mộng thấy ông trời, rồi được ông trời chỉ dẫn. Sáng tạo nên chi tiết kì ảo thú vị này, tác giả dân gian đã huyền thoại hóa người anh hùng sử thi để ca ngợi của chàng. Việc Đăm Săn được ông trời giúp đỡ không hạ thấp tài năng của chàng mà trái lại càng tăng thêm thanh thế uy danh của Đăm Săn. Nó chứng tỏ cuộc chiến của chàng là cuộc chiến chính nghĩa nên được thần linh trợ giúp. Tuy nhiên, ông trời cũng chỉ là người mách nước còn quyết định vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào hành động trực tiếp của Đăm Săn. Bừng tỉnh sau lời “cố vấn” của ông trời, Đăm Săn càng nhanh nhẹn, quyết liệt và dứt khoát. Nhanh như chớp chàng “chộp ngay… kẻ địch” khiến cho “cái giáp của Mtao Mxây… loảng xoảng”. Hắn thảm bại, chạy trốn cầu xin Đăm Săn nhưng Đăm Săn không hề khoan nhượng. Chàng kể tội, kết án kẻ thù rồi “đâm phập… ngoài đường”. Hành động đó của chàng không hề thể hiện Đăm Săn là một kẻ dã man, khát máu, nó là lối hành xử quen thuộc, thường thấy ở các thủ lĩnh anh hùng thời cổ đại khi kẻ thù xúc phạm tới danh dự, điều thiêng liêng, cao quý nhất của họ.

Trái hẳn với Đam San, Mtao Mxây rất kém cỏi, hèn nhát. Lúc đầu hắn huênh hoang tự nhận mình là học trò của thần Rồng, là tướng quen đi xéo nát đất thiên hạ nhưng khi giao chiến thì hắn múa khiên lạch xạch như quả mướp khô, được nhường đánh trước thì đâm trượt Đam San, khi yếu thế thì chạy trốn quanh chuồng lợn, chuồng trâu, khi bị thua thì cầu xin giữ lại tính mạng.

Trong đoạn giao chiến, Đăm Săn hiện lên là người anh hùng tài giỏi, quả cảm, giàu tinh thần thượng võ, Đam San chính là kết tinh sức mạnh, vẻ đẹp, ý chí, khát vọng của cả cộng đồng. Ngôn ngữ tả hành động chiến đấu của Đăm Săn giàu nhịp điệu, hình ảnh, chất thơ, sử dụng nhiều phép so sánh cường điệu, liệt kê trùng điệp dày đặc.

Sau khi chiến thắng, Đăm Săn không tiến hành giết chóc đẫm máu mà thuyết phục, kêu gọi tôi tớ của Mtao Mxây theo chàng. Thái độ kêu gọi của chàng rất nhiệt thành, tận tình, vồn vã, thuyết phục ba lần, chàng trực tiếp đến gõ cửa từng nhà để kêu gọi. Lời kêu gọi thể hiện lý tưởng anh hùng ca Đam San: thng nht các buôn làng, khát vng hòa bình, phn vinh, giàu mnh, thng nht lợi ích cá nhân chàng và lợi ích của cả buôn làng. Đáp lại lời kêu gọi của Đam San, tôi tớ của Mtao Mxây nô nức đem theo của cải về với chàng. Điều đó thể hiện uy tín của Đam San với cộng đồng, khát vọng hòa bình, giàu mạnh của chàng phù hợp với nguyện vọng chung của dân làng cũng như người Ê đê cổ đại.

Kết thúc trận đấu chàng về bản tổ chức ăn mừng. Lễ ăn mừng chiến thắng là một chuỗi những ngày hội dài “kéo dài hết mùa khô” và được tổ chức: linh đình và sang trọng; đông vui, nhộn nhịp; với đầy đủ phong tục tập quán của đồng bào Ê đê Tây Nguyên. Nổi bật giữa đám đông hoan hỉ ấy tất yếu phải là người anh hùng Đăm Săn – tù trưởng hùng mạnh ít ai sánh kịp. Ngay cả trong không khí yên bình của cộng đồng, vẻ đẹp ấy vẫn nổi bật từ ngoại hình đến hành động: mái tóc dài cuồn cuộn thả xuống một cái chiêng, uống rượu không bao giờ say, ăn uống không bao giờ thấy no. Hơn thế nữa, ngôn ngữ phóng đại của sử thi đã so sánh chàng ngang sức mạnh thần linh: “Oai linh vang đến tận thần núi phía Đông, đến tận thần núi phía Tây”. Hình ảnh Đăm Săn sau chiến công này được mô tả phóng đại và như một điệp khúc vang vọng niềm tự hào về người anh hùng tiêu biểu của cộng đồng: “Và người ta bàn tán không cùng, rằng Đam Săn quả thật là một tù trưởng dũng cảm, không bao giờ chịu lùi bước. Chàng ta mang chăn choàng trên vai, tay đeo vòng, cầm gươm chạm trổ sắc bén…Đam Săn hùng cường ngay từ trong lòng mẹ”. Vẻ đẹp ấy chỉ có thể xuất hiện trong sử thi anh hùng, chỉ có ngôn ngữ sử thi mới đem lại những vẻ đẹp độc đáo đến thế! Và lần ăn mừng bấy giờ cũng là khúc khải hoàn ca của bộ tộc Đăm Săn cho ta thấy sự phát triển, giàu có, hùng mạnh của bộ tộc Đăm Săn sau khi chàng giành chiến thắng. tô đậm và khắc sâu ý nghĩa thời đại của chiến tranh bộ tộc trong sự phát triển của cộng đồng.

Với ngôn ngữ trang trọng giàu hình ảnh giàu nhạc điệu cùng phép so sánh và cường điệu độc đáo, ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh, chất thơ, nhạc điệu, lời kể hấp dẫn qua chiến công của Đăm Săn tác phẩm đề cao hình tượng oai phong dũng mãnh đề cao tài năng đề cao hạnh phúc gia đình tha thiết với cuộc sống phồn vinh bình yên của cộng đồng của người anh hùng Đăm Săn qua đó làm nổi bật phẩm chất khát vọng cao đẹp của người xưa.

Đoạn trích đã đem lại cho ta những cách nhìn độc đáo về người anh hùng Đăm Săn trong chiến công bảo vệ buôn làng, đem lại bình yên cho bến nước. Lời kể chuyện hấp dẫn cùng ngôn ngữ miêu tả khoa trương tạo được dấu ấn đặc sắc, chứa đựng những giá trị nhân văn đặc trưng của sử thi. Sử thi anh hùng Đăm Săn quả thật đã hình thành ý thức và tình cảm cộng đồng vững bền của dân tộc Ê Đê, thành di sản quý báu của Tây Nguyên và dân tộc Việt Nam, đánh dấu thời đại sử thi rực rỡ với vẻ đẹp “một đi không trở lại”.

Vẻ đẹp của Đăm Săn trong đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây 3

Đoạn trích “Chiến thắng Mtao-Mxây” không khép lại bằng cái chết mà là sự tưng bừng của chiến thắng, sự lớn mạnh của một cộng đồng và uy danh vang dội của người anh hùng Đăm Săn. Người anh hùng sử thi là trọng tâm miêu tả của bức tranh hoành tráng. Tầm vóc lẫn chiến công của chàng trùm lên toàn bộ chiến công, toàn bộ thiên nhiên và xã hội Ê đê.

Trong quan niệm của người dân tộc Ê đê, cuộc chiến từng đóng vai trò là “bà đỡ lịch sử” khiến cho cộng đồng ngày càng phát triển, ngày càng có cuộc sống ấm no, thịnh vượng. Trong sự phát triển ấy, người anh hùng có vị trí hết sức lớn lao tầm cỡ. Sau mỗi chiến công của người anh hùng là một lễ ăn mừng hoành tráng của cộng đồng để suy tôn, ca ngợi cũng như thể hiện niềm vui về sự no đủ, đông đúc mỗi ngày.

Sau chiến thắng oanh liệt trước tù trưởng Mtao-Mxây, Đăm Săn đã trở thành người anh hùng giàu có, hùng mạnh nhất. Tôi tớ theo về “đặc như bầy cà tong”, của cải đưa về “nhiều như ong đi chuyển nước”. Tràn ngập trong niềm vui, Đăm Săn đã cho toàn bộ tộc ăn mừng chiến thắng. Tiếng tuyên bố mở hội dõng dạc vang vọng của chàng khiến cho khắp rừng núi âm vang trong không khí háo hức. Cả cộng đồng người Ê-đê và người Ê-ga được tái hiện sinh động đầy sức sống. Và sừng sững trong xã hội ấy, là nét đẹp vừa hoành tráng, vừa lãng mạn của người anh hùng Đăm Săn.

Nét đẹp được ghi nhận trước tiệc của Đăm Săn trong lễ ăn mừng chính là nét đẹp về ngoại hình và sức mạnh.

Chàng được miêu tả với vẻ đẹp và sức mạnh của một vị thần. Người Ê-đê, Ê-ga ca ngợi Đăm Săn là một dũng tướng chắc chết mười mươi cũng không lùi bước. “Mình quấn chéo một tấm mền chiến, tai đeo nụ, sát bên mình nghênh ngang đủ giáo gươm, đôi mắt long lanh như chim, bắp chân chàng to bằng cây xà ngang, bắp đùi chàng to bằng ống bễ, sức chàng ngang sức voi đực, hơi thở chàng ầm ầm tựa sấm dậy, chàng nằm sấp thì gãy rầm sàn, chàng nằm ngửa thì gãy xà dọc”. Bằng nghệ thuật miêu tả, so sánh gần gũi, cụ thể với nhiều chi tiết hết sức sinh động, kết hợp với nghệ thuật trì hoãn sử thi và cách nói phóng đại sử thi, người dân Tây Nguyên đã biến người anh hùng của họ thành một vị thần với tất cả sức mạnh hội tụ từ núi rừng, vũ trụ. Sức mạnh của chàng được so sánh với những gì mạnh nhất, đẹp nhất của thiên nhiên. Vốn ngang tàng từ trong bụng mẹ, trải qua bao cuộc chiến, Đăm Săn đã lớn lên và trở thành chiến thần. Chàng có tất cả vẻ đẹp cũng như sức mạnh của thần linh qua trí tưởng tượng bay bổng kỳ diệu và lòng mến yêu vô hạn của người Tây Nguyên. Không chỉ có sức mạnh dũng mãnh chàng còn có vẻ đẹp lãng mạn: “chàng nằm trên võng, tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng ở dưới đất là một cái nong hoa, đầu đội khăn nhiễu, vai mang mũ hoa, chàng ăn không biết no, uống không biết say, trò chuyện không biết chán”. Toát lên từ câu chữ một chàng Đăm Săn hòa đồng vui vẻ. Không hề phân biệt địa vị cao thấp giàu hèn. Đăm Săn là biểu tượng cho hài hoà giữa cái đẹp dữ dội của núi rừng, vũ trụ với cái đẹp êm ả lãng mạn của tâm hồn người Tây Nguyên. Cái đẹp ấy vừa có sự cao cả, kỳ vĩ của người anh hùng lại vừa có nét kì diệu, đậm đà bản sắc Tây Nguyên.

Không chỉ hiện lên với vẻ đẹp của sức mạnh và hình thể, Đăm Săn còn hiện lên trong lễ ăn mừng, ở vẻ đẹp của lòng tôn kính tổ tiên, thần linh, lòng hiếu khách, một tâm hồn thuỷ chung, phóng khoáng rộng rãi.

Sau chiến thắng, Đăm Săn không quên sai tôi tớ làm lễ cảm tạ tổ tiên và thần linh đã giúp cho chàng chiến thắng, đã giúp bộ tộc của chàng ngày một vững mạnh giàu có. “Ơ các con, ơ các con, hãy đi lấy rượu bắt trâu, rượu năm ché, trâu bảy con để dâng thần, rượu bảy ché, lợn thiến bảy con cầu cho ta được bình yên vô sự, nạn khỏi tai qua, lớn lên như sông nước, cao lên như cây rừng, không còn ai bì kịp”. Cách Đăm Săn sai tôi tớ sắm đồ lễ cúng tế chứng tỏ lòng thành kính sâu sắc với thần linh, tổ tiên của chàng. Nó cũng chính là tiếng nói tín ngưỡng của cả cộng đồng dân tộc Ê đê.

Sau khi làm lễ tạ khấn thần linh, tổ tiên Đăm Săn đã mời tất cả anh em, bạn bè, tôi tớ ăn uống: “hỡi anh em trong nhà, hỡi bà con trong làng, xin mời tất cả đến với ta, chúng ta sẽ mở tiệc ăn mừng năm mới…”. Tiếng mời chào sang sảng như chính tấm lòng hào hiệp của chàng Đăm Săn. Chàng đã thiết đãi bạn bè, dân làng bằng những vật chất đầy đủ sang trọng, bằng niềm vui thân ái, khiến cho “cả một vùng nhão ra như nước” vui tới mức “lươn trong hang, giun trong bùn, rắn hổ, rắn mai đều chui lên nằm trên cao sưởi nắng, ếch nhái dưới gầm nhà, kì nhông ngoài bãi thì kêu inh ỏi suốt ngày đêm”. Bạn bè của chàng đông đúc: “Các cô gái đi lại vú đụng vú, các chàng trai đi lại ngực đụng ngực”. Không khí ăn mừng như thế này bây giờ mới có. Bởi bây giờ người Ê đê mới có người thủ lĩnh anh hùng dũng cảm, hào hiệp đến thế. Đó chính là niềm tự hào sâu sắc của người dân Ê đê về vị tù trưởng Đăm Săn.

Cách xây dựng hình tượng đẹp đẽ lớn lao của người anh hùng trong không khí đông vui nhộn nhịp, lớn mạnh của cộng đồng là một đặc điểm nổi bật của sử thi Tây Nguyên. Người anh hùng sử thi được toàn thể cộng đồng suy tôn tuyệt đối. Qua người anh hùng ta thấy được sự phát triển, ý chí thống nhất của toàn thể cộng đồng Ê đê – một biểu hiện quan trọng của ý thức dân tộc.

Vẻ đẹp của Đăm Săn trong đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây 4

Văn học dân gian Việt Nam, bên cạnh những bài ca dao trữ tình sâu lắng, bên cạnh những làn điệu chèo mượt mà làm mê đắm lòng người… còn có những áng sử thi hào hùng thể hiện sức mạnh và trí tưởng tượng tuyệt vời của con người. Người anh hùng Đăm Săn trong sử thi Đăm Săn qua đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây đã để lại trong lòng người đọc lòng yêu mến, khâm phục xen lẫn niềm tự hào về vẻ đẹp của sức mạnh thể chất, trí tuệ và tâm hồn cha ông tiên tổ của mình.

Đăm Săn là một tù trưởng giàu có và đầy sức mạnh. Bị Mtao Mxây cướp mất vợ, lòng tự trọng của một người con núi rừng, lòng tự trọng của một người tù trưởng đã cho chàng sức mạnh để đến nhà Mtao Mxây thách chiến. Trong cuộc chiến gay cấn và khốc liệt ấy, lòng dũng cảm, sự mưu trí và sức mạnh thể chất phi thường của người anh hùng Đăm Săn khiến bất cứ ai cũng cảm thấy khâm phục.

Mtao Mxây cũng là một tù trưởng giàu có và mạnh mẽ. Chính Đăm Săn cũng cũng thừa nhận Ngôi nhà của lão tù trưởng nhà giàu này trông quả thật là đẹp và trông hắn dữ tợn như một vị thần. Với một tù trưởng như vậy, giao chiến với hắn ngoài chiến trường đã là một khó khăn, giao chiến tại nhà của hắn lại là một thử thách lớn hơn. Nhưng Đăm Săn đã dám “vào hang cọp” để đòi lại người vợ, đòi lại danh dự của mình. Chàng đến nhà Mtao Mxây thách thức “ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đấy”, rồi hết lời khinh bỉ, mỉa mai cốt dụ hắn ra khỏi nhà để giao chiến. Sự can đảm đó thật hiếm có.

Con người chàng cũng thượng võ vô cùng. Kẻ thù không dám xuống thang bởi lẽ hắn sợ chàng đâm khi đang đi xuống. Khi Mtao Mxây đi xuống thang chính là lúc hắn sơ hở nhiều nhất. Những kẻ cơ hội, hèn hạ thường lợi dụng lúc ấy để tấn công kẻ thù (bản thân Mtao Mxây có lẽ cũng là một kẻ như vậy, nếu không tại sao hắn nghĩ đến việc Đăm Săn sẽ làm như vậy với hắn). Nhưng Đăm Săn thì khác. Chàng nói: “Đến con lợn nái của nhà ngươi dưới đất, ta cũng không thèm đâm nữa là, đến con trâu của nhà ngươi trong chuồng ta cũng không thèm đâm nữa là”. Tinh thần ấy chỉ có thể có ở một tâm hồn cao thượng và một sức mạnh vững vàng.

Bước vào trận chiến, người đọc lại càng thêm khâm phục tài năng và sức mạnh của vị tù trưởng đầu đội khăn kép, vai mang túi da này. Trong khi Mtao Mxây múa khiên lạch xạch như quả mướp, hắn lại được cậu, được bác, được Thần Rồng dạy múa khiên đánh võ thì Đăm Săn tự học tất cả. Vậy mà chàng đã tự rèn cho mình một sức mạnh và tài năng làm trời long núi lở. Đăm Săn múa khiên một lần xốc tới, chàng vượt một đồi tranh… vượt một đồi lồ ô, chàng chạy vun vút… Chàng không chỉ mạnh mẽ về thể chất mà còn nhanh trí vô cùng. Mtao Mxây bảo Hơ Nhị quăng cho miếng trầu, hắn chưa kịp đớp lấy Đăm Săn đã nhanh hơn đón được từ đó sức mạnh của chàng tăng lên gấp bội. Người anh hùng toàn tài toàn trí không khỏi khiến lòng ta trầm trồ thán phục.

Sự tài giỏi, trí lực của Đăm Săn đâu chỉ được người người yêu mến. Con người ấy còn được thần linh hết lòng giúp đỡ. Sự thần thánh hoá chi tiết Đăm Săn được Trời giúp diệt Mtao Mxây cũng chỉ là một cách để bày tỏ lòng yêu mến con người phi phàm này.

Giết chết Mtao Mxây, Đăm Săn không giết chóc thêm ai. Chàng thể hiện sự đôn hậu, nhân ái trong tiếng gọi tôi tớ kẻ thù về với mình. Kẻ mạnh thường khiến người khác phải sợ nhưng ở đây, trong đoạn trích này, sức mạnh của Đăm Săn lại được yêu mến. Bởi ở Đăm Săn không chỉ có sức mạnh của thể chất mà còn ánh lên vẻ đẹp của sức mạnh trong tâm hồn.

Ở những người anh hùng ngoài chiến trận, sa trường thường toát lên vẻ gân guốc, khô khan và cứng nhắc. Nhưng đến với Đăm Săn ta không khỏi ngạc nhiên, thích thú với vẻ ngoài vừa mạnh mẽ vừa đẹp đẽ của chàng. Mình chàng quấn tấm mền chiến, khoác áo chiến. Chân chàng bắp bằng xà ngang, đùi bằng ống bễ. Mắt chàng sáng long lanh – ánh sáng của trí tuệ, của sức mạnh, của lòng dũng cảm. Và có một chi tiết rất ấn tượng tóc (chàng) thả dài trên sàn, hứng tóc chàng ở dưới đất là một cái nong hoa. Bên cạnh cái đẹp của sự gan góc, can trường ở Đăm Săn vẫn có những nét thật mềm mại, đáng mến.

Yêu mến, khâm phục vẻ đẹp của người anh hùng Đăm Săn khiến ta thấy tự hào, trân trọng hơn về cha ông, về quá khứ của tổ tiên người Ê đê. Hình ảnh của những Đăm Săn, Xinh Nhã… đã dựng dậy một thời kỳ xa xưa âm vang tiếng cồng chiêng, vang vọng tiếng voi gầm… và vang dội tiếng những con người anh hùng đi mở đất cho cộng đồng, dân tộc.

Tưởng tượng mình là Đăm Săn kể lại cảnh ra về và cảnh ăn mừng trong bài chiến thắng Mtao Mxây

Đã từ lâu, tù trưởng Mtao Mxây nổi tiếng giàu có khắp vùng cao nguyên hùng vĩ. Hắn cậy thế mạnh nên cho đám đầy tớ đến cướp vợ tôi là Hơ Nhị mang về nhà trong lúc tôi đi vắng.

Nghe tin, tôi vội vã giắt dao vào thắt lưng, đi tìm hắn. Nhà Mtao Mxây rất lớn, đầu sàn hiên đẽo hình mặt trăng, đẩu cầu thang đẽo hình chim ngói. Ngôi nhà của lão tù trưởng này quả là đẹp, cầu thang rộng bằng một lá chiếu, người nối đuôi nhau lên xuống mà khiêng một ché rượu lớn vẫn không sợ chật.

Tôi bắc tay lên miệng gọi to: “Mxây xuống đây! Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đấy!”. Mxây nói vọng ra: “Ta không xuống đâu. Tay ta còn đang bận ôm vợ hai chúng ta ở trên nhà này cơ mà !”

Tôi tức giận thét lên: “Ngươi không xuống ư? Ta sẽ lấy cái sàn hiên của nhà ngươi bổ đôi, ta sẽ lấy cái cầu thang của nhà ngươi chẻ ra kéo lửa, ta hun cối nhà của ngươi cho mà xem!”. Mxây biết tính tôi xưa nay nói là làm nên hoảng hốt hứa rằng từ từ sẽ xuống, chỉ xin tôi đừng đâm hẳn lúc hắn xuống cầu thang. Tôi cười nhạt bảo rằng đến con lợn nái của hắn ở dưới đất tôi cũng chẳng thèm đâm nữa là.

Mtao Mxây buộc phải ra mặt. Bà con trong buôn kéo đến xem rất đông. Cái khiên của hắn tròn như đầu cú, lưỡi gươm của hắn óng ánh bày sắc cầu vồng. Trông hắn dữ tợn như một hung thần. Hắn đóng cái khố sọc gấp bỏ múi, mặc một cái áo dày nút, đi từ nhà trong ra nhà ngoài, dáng tần ngần do dự, mỗi bước mỗi đắn đo giữa một đám đông mịt mù như sương sớm.

Tôi thách thức: “Ngươi múa trước đi!”. Hắn đáp: “Ngươi mới là người mua trước. Ta như gà làng mới mọc cựa kli-ê, như gà rừng mới mọc cựa ê-chăm chưa ai giẫm phải mà đã gãy mất cánh”. Tôi giục thêm lần nữa, Mtao Mxây rung khiên múa. Cái khiên của hắn kêu lạch xạch như quả mướp khô. Mặc cho hắn múa, tôi không nhúc nhích. Tôi bật cười khinh bỉ: “Ngươi múa một mình, múa kêu lạch xạch như quả mướp khô. Miếng múa ấy, ngươi học ai vậy? Ngươi múa chơi đấy phải không?”.

Chạm tự ái, Mtao Mxây trả lời: “Ta học ai à? Có cậu, ta học cậu. Có bác, ta học bác. Có thần Rồng, ta học thần Rồng”. Tôi khiêu khích: “Thế ư? Ta thì đâu có cậu mà học cậu, đâu có bác mà học bác! Chỉ có hai ta đây, ngươi múa đi ta xem nào!”. Mxây hùng hổ quát: “Thế ngươi không biết ta đây là một tướng đã quen đi đánh thiên hạ, bắt tù binh, đã quen xéo nát đất đai thiên hạ hay sao?”. Tôi chỉ thẳng vào mặt hắn: “Vậy thì ngươi hãy xem ta đây!” rồi vung khiên múa. Một lần xốc tới, tôi vượt qua một quả đồi. Một lần xốc tới nữa, tôi vượt một đồi lồ ô. Tôi chạy vun vút sang phía Đông, sang phía Tây. Còn Mtao Mxây thì bước cao bước thấp chạy hết bãi Tây lại sang bãi Đông. Hắn vung dao chém phập một nhát nhưng lại trúng cái chão cột trâu. Tôi chế giễu hắn: “Sao ngươi lại chém cái chão cột trâu? Còn khoeo chân ta, ngươi dành làm gì?”.

Đến lúc này, Mtao Mxây bảo Hơ Nhị quăng cho hắn một miếng trầu, nhưng tôi đã đớp được miếng trầu ấy và nhai ngấu nghiến. Sức mạnh trong tôi tăng lên gấp bội. Tôi bảo Mxây: “Bây giờ ngươi lại chạy, ta đuổi coi!”. Hắn bỏ chạy, tôi rượt theo, vừa rượt vừa múa khiên. Trên cao, gió thổi như bão. Tôi múa dưới thấp, gió như lốc cuốn. Chòi lẫm đổ lăn lóc, cây cối chết rụi. Tiếng khiên của tôi vang lên như tiếng khiên đồng, khiên kênh. Tôi chạy nước kiệu, quả núi ba lẩn rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ bay tung. Cây giáo thần chứa đầy những oan hồn của tôi nhắm đùi Mtao Mxây phóng tới. Tôi đâm trúng đùi hắn nhưng đùi hắn không thủng. Tôi đâm trúng người hắn, người hắn cũng không thủng. Tôi đã thấm mệt, vừa chạy vừa ngủ và mơ thấy ông Trời. Tôi than thở: “Ối chao, chết mất thôi, ông Trời ơi! Cháu đâm mãi mà không thủng hắn!”, ông Trời bảo: “Thế ư, cháu? Vậy thì cháu hãy lấy một cái chày mòn ném vào vành tai hắn là được”. Tôi bừng tỉnh, chộp ngay cái chày mòn, ném trúng vào vành tai kẻ địch. Cái giáp của Mtao Mxây tức thì rơi loảng xoảng. Hẳn tháo chạy. Hắn tránh quanh chuồng lợn, tôi phá tan chuồng lợn. Hắn tránh quanh chuồng trâu, tôi phá lan chuồng trâu. Cuối cùng, hắn mệt quá ngã lăn quay ra đất.

Hắn lạy van rối rít: “Tha cho ta, ta sẽ làm lễ cầu phúc cho ngươi một con trâu, ta sẽ cho ngươi thêm một con voi!”. Tôi chưa nguôi cơn giận, liền vặn hỏi hắn: “Sao ngươi lại cúng trâu cầu phúc cho ta? Chẳng phải vợ ta ngươi đã cướp, đùi ta ngươi đã đâm rồi sao?”. Dứt lời, tôi cắt đầu Mtao Mxây đem bêu ngoài đường rồi hỏi bà con, tôi tớ trong buôn làng của hắn là có bằng lòng di theo tôi không. Mọi người đồng ý. Tôi hô to: “ơ nghìn chim sẻ, ơ vạn chim ngói! ơ tất cả tôi tớ bằng này! Chúng ta ra về nào!”. Đoàn người đông đúc ủn ùn kéo theo sau tôi đông như kiến tha mồi.

Thế là từ đó, tôi trở thành tù trưởng giàu có nhất, hùng mạnh nhất. Tôi mở tiệc tùng linh đinh, ăn uống đông vui kéo dài suốt cả mùa khô. Cho đến lúc rượu đã nhạt, ché đã phai thì khách mới lần lượt ai về nhà nấy.

Phân tích đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây 6

Nhân vật Đăm Săn nổi bật lên trong toàn bộ cuốn sử thi nói chung và đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây nói riêng hai khía cạnh. Một mặt, đó là con người hội đủ những phẩm chất cá nhân như trí tuệ, tài năng, nhân cách, khát vọng. Mặt khác, đó còn là sự gắn bó, liên kết với cộng đồng mà chính chàng là tù trưởng. Với cái nhìn ấy, ta thấy nhân vật Đăm Săn đã tự khẳng định mình trong những biến cố, sự kiện ở đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây.

Xét về tình tiết trong mô hình cốt truyện thì cuộc giao tranh giữa Đăm Săn với các tù trưởng khác không chỉ xảy ra có một lần. Dường như nhu cầu mở rộng lãnh địa, tăng cường lực lượng, khẳng định quyền uy… là nguyên nhân sâu xa dẫn đến những cuộc giao tranh ấy. Nhưng trong các cuộc chiến xảy ra thì cuộc đối mặt giữa Đăm Săn với Mtao Mxây có tính chất điển hình hơn cả.

Đối thủ của Đăm Săn là Mtao Mxây, một đối thủ ngang tầm: Tuy võ nghệ không thuộc hàng cao thủ nhưng Mtao Mxây là một kẻ “túc trí đa mưu”, lấy sự sắc sảo, khôn ngoan làm sức mạnh cho mình. Không tin vào bản thân thì làm sao dám táo tợn cướp vợ của Đăm Săn! Và khi biết Đăm Săn tới để làm gì rồi mà còn khiêu khích “Ta không xuống đâu, diêng ơi. Tay ta đang còn bận ôm vợ hai chúng ta…”

Thái độ nghênh chiến của Mtao Mxây khá đàng hoàng: “Bà con xem, khiên hắn tròn như đầu cú, gươm hắn óng ánh như cái cầu vồng. Trông hắn dữ tợn như một vị thần”. Có thể nói, đó là tư thế tự tin. Tự tin nhưng thận trọng. Hai lần Mtao Mxây nhắc Đăm Săn không được đâm mình khi Mtao Mxây đi xuống và lúc đi xuống rồi vẫn còn do dự, đắn đo. Cách ứng xử của Mtao Mxây theo lối “quân tử phòng thân” luôn đề phòng bất trắc.

Bước vào cuộc chiến, Mtao Mxây nhường cho Đăm Săn múa khiên trước với một thái độ khiêm tốn giả vờ. Giả vờ nói rằng võ nghệ của mình kém cỏi: “Ta như gà làng mới mọc cựa kliê, như gà rừng mới mọc cựa êchăm, chưa ai giẫm phải mà đã gãy mất cánh”. Võ nghệ ấy là chắp vá: “Có cậu, ta học cậu. Có bác, ta học bác. Có thần Rồng, ta học thần Rồng”. Nhưng từ sự giả vờ ấy đã lộ ra một câu nói thật: “Thế ngươi không biết ta đây là một tướng đã quen đi đánh thiên hạ, bắt tù binh, đã quen đi xéo nát đất đai thiên hạ hay sao?”. Không phải vô tình mà câu kể khan của người dẫn truyện ngay từ đầu đã phác ra cái vẻ sang trọng, tôn nghiêm, bề thế của Mtao Mxây, một tù trưởng giàu mạnh trong vùng. Cái cách giả vờ ấy phải chăng làm cho đối thủ chủ quan, khinh suất?

Mặc cho Đăm Săn khinh bỉ, mặc cho mình múa khiên không đẹp (múa “kêu lạch xạch như quả mướp khô”), tốc độ lại chậm chạp, nặng nề (“bước cao bước thấp”) nhưng Mtao Mxây không nản lòng. Y rắp tâm chờ cơ hội. Và khi cơ hội đến, hành động của Mtao Mxây nhanh hơn một chớp mắt: đâm lén Đăm Săn. Khi Mtao Mxây “chém phập một cái”, chắc chắn Đăm Săn không khỏi giật mình. May cho Đăm Săn là nhát chém quá nhanh và không ngờ ấy của địch lợi hại “chỉ vừa trúng một cái chão cột trâu”.

Hai trợ thủ cuối cùng của Mtao Mxây là miếng trầu của Hơ Nhị và cái áo giáp che thân. Đăm Săn chỉ vô hiệu hóa được con bài thứ nhất, đến con bài thứ hai thì Đăm Săn đã bất lực hoàn toàn. Đùi Mtao Mxây bị đâm trúng nhưng không thủng, người Mtao Mxây cũng thế. Nếu không có sự giúp sức của Ông Trời thì Đăm Săn chắc chắn sẽ trắng tay, cả danh dự và quyền uy vì chàng sẽ là người bại trận.

Nhìn chung cách khắc họa nhân vật (cả Mtao Mxây và Đăm Săn) của đoạn trích là kết hợp hai yếu tố: đối thoại giữa các nhân vật và lời người dẫn truyện.

Riêng với nhân vật Đăm Săn, tác giả cuốn truyện còn thực hiện phép đối xứng nghệ thuật nữa. Bằng cách ấy, nhân vật Đăm Săn xuất hiện như một điểm nhấn rực rỡ, sáng ngời.

Trước hết, chàng là người cương trực, thẳng thắn, không đê tiện, nhỏ nhen. Bởi vậy khi chạm vào những ý nghĩa hèn hạ, mờ ám của Mtao Mxây, Đăm Săn như người đụng phải lửa. Hai lần Mtao Mxây cất tiếng (“không được đàm ta khi ta đang đi xuống”) là hai lần Đăm Săn như thấy lòng tự trọng bị tổn thương. Qua đối thoại của chàng, ta cảm nhận được sự khinh khi, tức giận: “Ngươi xem, đến con lợn nái của nhà ngươi dưới đất, ta cũng không thèm đâm nữa là!”. Và đối lập với những ý nghĩ vẩn đục của Mtao Mxây, tâm hồn của Đăm Săn thật là trong sáng.

Mặc dù đến nhà Mtao Mxây để gây chiến vì Đăm Săn có lí do khiêu chiến, nhưng chàng không vội ra tay. Phải bình tĩnh đến mức nào đó để không làm cho cơn giận bùng lên, Đăm Săn mới nhường cho Mtao Mxây múa khiên trước. Chỉ thực sự gai mắt khi chứng kiến lời nói của đối thủ, khoác lác huênh hoang mà thực tài kém cỏi, Đăm Săn mới thực sự rung khiên.

Tài nghệ phi thường của Đăm Săn được chứng thực trong cuộc múa khiên hùng tráng. Có đến hai dụng ý nghệ thuật của tác phẩm sử thi mà người kể khan đã dùng đắc địa. Thứ nhất là biện pháp đối lập hai chiều (giữa cảnh Mtao Mxây múa gươm trước với cái cách múa khiên đầy tốc độ của Đăm Săn “Một lần xốc tới, chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô” là những đường gươm chậm chạp, nặng nề của Mtao Mxây: “bước cao bước thấp chạy hết bãi tây sang bãi đông”. Thứ hai là vai trò của người dẫn truyện. Trong đợt múa khiên tiếp theo, đối xứng nghệ thuật đã không còn. Thay vào đó là lời thuyết minh của người chứng kiến. Trong lần múa khiên này, võ nghệ của Đăm Săn không còn là tốc độ mà chuyển sang cường độ. Nếu tốc độ múa khiên của chàng cứ thấy “vun vút” (“vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây”) thì cường độ múa khiên của chàng lại là một trận bão lớn. Chỉ còn lại một hào hứng, một tung hô đầy kinh ngạc: “Chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa dưới thấp, gió như lốc. Chòi lẫm đổ lãn lóc. Cây cối chết rụi. Khi chàng múa dưới thấp, vang lên tiếng đĩa khiên đồng. Khi chàng múa trên cao, vang lên tiếng đĩa khiên kênh. Khi chàng múa chạy nước kiệu, quả núi ba lần rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ bay tung…”. Thủ pháp cường điệu khoa trương thật thích hợp trong văn cảnh này. Nó làm đậm lên một sức mạnh, một năng lực phi phàm chỉ những người xuất chúng như Đăm Săn mới có. Như thế là kịch tính đã phát triển tới tốc độ, tính hàm súc, lắng đọng cũng đạt đến độ cao.

Nhưng sự cường điệu khoa trương không bao giờ là vô hạn. Sức mạnh của Đăm Săn quả là có giới hạn. Nó biết dừng lại ở sự có lí ngay cả trong tư duy có yếu tố thần thoại của tác phẩm sử thi. Trong trường hợp ấy cần có thần linh trợ giúp. Ông trời, ông bụt hiện lên đúng lúc từ những giấc mơ. Trời, bụt giúp người hoạn nạn. Trời, bụt cũng giúp cho những khát vọng lớn của con người. Nhân vật ông trời ở đây đứng về phía Đăm Săn, phát hiện cho chàng cái “gót chân A-sin” của địch thủ. Chỉ tới lúc đó, Mtao Mxây mới không còn một thành lũy nào ẩn nấp. Khi cái áo giáp của Mtao Mxây rơi xuống, hắn mới hiện nguyên hình là một kẻ yếu đuối biết bao! Hình ảnh cái chuồng lợn, chuồng trâu bẩn thỉu đã xuất hiện ở đầu đoạn văn, nay được lặp lại với một ý vị mỉa mai trên một tinh thần khác. Ở lần thứ nhất nó liên quan đến nhân cách của Mtao Mxây thì lần thứ hai nó lại liên quan đến sức mạnh của một kẻ không còn gì đáng sợ nữa.

READ:  Hợp âm Độ ta không độ nàng | L2r.vn

Nếu cuộc chiến giữa Đăm Săn với Mtao Mxây khắc họa một phương diện của Đăm Săn, phương diện con người cá nhân thì cảnh trở về và lễ ăn mừng chiến thắng lại mở ra một góc khác của con người anh hùng đó: con người cộng đồng, con người xã hội.

Vốn là một tù trưởng giàu mạnh, Đăm Săn có trách nhiệm với bộ tộc đã đành. Chính vì danh dự của Đăm Săn bị xúc phạm (Mtao Mxây cướp vợ của Đăm Săn) cũng là danh dự của bộ tộc bị xúc phạm mà chàng đã dấy binh. Chiến thắng kẻ thù rồi, danh dự được bảo vệ rồi, trách nhiệm của Đăm Săn tăng lên gấp đôi. Có trách nhiệm với tôi tớ, dân làng của mình, chàng có nghĩa vụ che chở cho tôi tớ, dân làng của Mtao Mxây nữa. Sự mở rộng địa bàn ở đây không có nghĩa thôn tính một cách áp đặt, giản đơn. Nó dựa trên nguyên tắc tự nguyện và người thủ lĩnh mới không hề có định kiến mà ngược lại hết sức bình đẳng, chân tình. Không một hiệu lệnh nào thúc ép, không một lời nói nào cao giọng răn đe. Đăm Săn đã gõ cửa từng nhà. Biện pháp nghệ thuật ở đây là hình thức tiếng vang. Một câu nói của Đăm Săn truyền đi, một câu trả lời vọng lại để rồi một câu hỏi từ đó lại lan xa từ nhà này qua nhà khác. Câu hỏi thứ nhất (của Đăm Săn): “ơ nghìn chim sẻ, ơ vạn chim ngói! ơ tất cả tôi tớ bằng này! Các ngươi có đi với ta không?”. Câu trả lời thứ nhất (của dân làng): “Không đi sao được! Tù trưởng chúng tôi đã chết, lúa chúng tôi đã mục, chúng tôi còn ở với ai?”… Câu hỏi thứ hai (của Đăm Săn): “ơ tất cả dân làng này, các ngươi có đi với ta không? Tù trưởng các ngươi đã chết, lúa các ngươi đã mục. Ai đi chăn ngựa hãy đi bắt ngựa! Ai giữ voi hãy đi bắt voi! Ai giữ trâu hãy đi lùa trâu về!”. Cứ như thế một cuộc chạy tiếp diễn ra tạo nên sự kết tinh, hòa đồng gắn bó hai bộ tộc của Đăm Săn và Mtao Mxây làm một.

Lễ mừng chiến thắng do đó không chỉ đóng khung trong nghĩa hẹp là trừng trị một kẻ ác (Mtao Mxây) đã thành công. Nó mang một ý nghĩa kép: vừa chiến thắng kẻ thù vừa nhân lên gấp đôi sức mạnh của bộ tộc. Bởi vậy, âm hưởng của bản anh hùng ca mới ngát trời hào hứng: rộn rã âm thanh của các loại chiêng có tiếng đồng tiếng bạc cùng với vòng nhạc rung lên làm cho tất cả mọi giống loài phải im tiếng để nhường chỗ cho một sự kiện trang nghiêm chưa từng có bao giờ. Và rồi sau cái phút nín lặng âm thanh ấy, một bản hòa ca còn hùng tráng hơn bởi có sự tham gia của “Lươn trong hang, giun trong bùn, rắn hổ, rắn mang đều chui lên nằm trên cao sưởi nắng”. Ếch nhái cũng hoan hỉ, vui mừng, cùng kì nhông ngoài bãi “kêu lên inh ỏi suốt ngày đêm”. Không gian cứ mở rộng ra đến cùng trời cuối đất. Không gian của niềm vui và không gian của danh tiếng Đăm Săn: “Nhà Đăm Săn đông nghịt khách… Các khách tù trưởng đều từ phương xa đến”. Lại nữa: “Danh vang đến thần, tiếng lừng khắp núi, đông tây đâu đâu cũng nghe danh tiếng Đăm Săn”.

Trong bối cảnh nhộn nhịp tưng bừng ấy, hình tượng Đăm Săn hiện lên như một vị thần: oai phong về ngoại hình và đầy sức sống tiền tàng nội lực. Lúc Đăm Săn nằm trên võng nghỉ ngơi “tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng ở dưới đất là một cái nong hoa”. Còn khi xuất hiện trước đám đông thì rực rỡ với “Ngực quấn chéo một tấm mên chiến, mình khoác một tấm áo chiến, tai đeo nụ, sát bên minh nghênhngang đủ giáo gươm, đôi mắt long lanh như mắt chim ghếch ăn hoa tre”. Đăm Săn, trong con mắt của tôi tớ, dân làng, khách khứa là một sức mạnh vô địch, “một trang tù trưởng mới giàu lên, đang tràn đầy sức trai, tiếng tăm lừng lẫy”.

Về nghệ thuật kể chuyện trong đoạn văn có những đặc điểm nổi bật như kể chuyện kết hợp với miêu tả tạo nên hứng thứ của cảm giác liền mạch nhưng lại có điểm dừng, vừa bao quát vừa đi sâu vào từng chi tiết. Ở đây còn một sự kết hợp thứ hai giữa câu chuyên được kể và người kể nhằm cá thể hóa vai trò chủ quan vừa tạo không khí đang diễn ra vừa gây được sự đồng cảm của những người nghe trong hình thức diễn xướng. Riêng ngôn ngữ sử thi thì đoạn văn là một ví dụ điển hình. Ngôn ngữ ấy vừa giàu chất hội họa (thông qua hình ảnh) vừa giàu chất âm nhạc (thông qua nhịp điệu). Hình ảnh thì có khi là tả thực, có khi là phóng đại, cường điệu, khoa trương. Riêng về âm nhạc thì tuy đoạn văn được kể dưới hình thức văn xuôi nhưng rất gần với thơ ở nhịp điệu, tiết tấu cân xứng, hài hòa, du dương trầm bổng. Để chứng minh những điều nhận định trên đây không khó. Có điều chắc chắn là với cách kể ấy, với ngôn ngữ ấy, ta được lắng nghe một thứ phối hợp của nhiều thể loại, một thứ hòa thanh của nhiều nhạc cụ, làm thức dậy nhiều giác quan. Sức hấp dẫn của nó là không thể nào cưỡng nổi. Đó là dấu hiệu của một tác phẩm sử thi đạt tới đỉnh cao trong sự sáng tạo tuyệt vời.

Phân tích đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây 7

Đăm Săn là sử thi anh hùng nổi tiếng nhất của dân tộc Ê-đê nói riêng và của Việt Nam nói chung. Tác phẩm cho thấy vẻ đẹp ngoại hình và sức mạnh phi thường của người anh hùng Đăm Săn, không chỉ vậy người anh hùng Đăm Săn còn mang trong mình nhiều phẩm chất cao quý, lập nhiều chiến công lừng lẫy. Tất cả vẻ đẹp đó đã được tái hiện một cách đầy đủ trong đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây”.

Khi Đăm Săn cùng nô lệ của mình lên rẫy làm nương, Mtao Mxây – một tù trưởng tham lam, độc ác đã nhân cơ hội đó bắt cóc Hơ Nhị về làm vợ. Đăm Săn đến tận nhà chiến đấu đòi lại vợ, sau khi chiến thắng đã đưa nô lệ của Mtao Mxây về hợp nhất với bộ tộc của mình để trở nên hùng mạnh hơn. Đoạn trích đã thể hiện được vẻ đẹp phẩm chất anh hùng của Đăm Săn và sự hèn nhát, thất bại thảm hại của Mtao Mxây.

Trước và trong trận chiến đã bộc lộ đầy đủ vẻ đẹp phẩm chất của Đăm Săn và sự hèn nhát, tự kiêu của Mtao Mxây. Vợ bị bắt, Đăm Săn ngay lập tức dẫn dân làng đến nhà của Mtao Mxây để khiêu chiến với hắn, giọng điệu của Đăm Săn hết sức kinh bỉ kẻ thù: “Ơ diêng! Ơ diêng! Xuống đây! Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đấy”. Gọi Mtao Mxây là “diêng” – người bạn kết nghĩa với hàm ý mỉa mai, bởi họ trước đây đã từng là bạn bè tốt nhưng Mtao Mxây tráo trở lại đến cướp vợ của bạn. Trước lời khiêu chiến của Đăm Săn, Mtao Mxây sợ hãi từ chối không dám xuống, dáng điệu hết sức rụt rè, đắn đo “ngươi không được đâm ta khi ta đang đi xuống đó, nghe”. Trái ngược với thái độ rụt rè của Mtao Mxây, Đăm Săn khẳng khái khẳng định:“Sao ta lại đâm ngươi khi ngươi đang xuống nhỉ? Sao ta lại đâm ngươi khi ngươi đang đi nhỉ?” Kèm theo thái độ khinh bỉ: “Ngươi xem, đến con lợn nái của nhà ngươi dưới đất ta cũng không thèm đâm nữa là. Ngươi xem đến con trâu nhà ngươi trong chuồng ta cũng không thèm đâm nữa là”. Chỉ qua những lời nói, cử chỉ ấy ta cũng thấy hai tính cách hoàn toàn trái ngược nhau, nếu như Đăm Săn chủ động, dũng cảm đối mặt với kẻ thù thì Mtao Mxây lại bị động, hèn nhát, sợ hãi không đáng mặt làm anh hùng, làm tù trưởng của mọi người.

Tính cách, phẩm chất của hai nhân vật càng được bộc lộ rõ hơn trong trận chiến. Với tinh thần thượng võ, Đăm Săn nhường cho kẻ thù quyền chủ động tấn công. Trái với dáng điệu Mtao Mxây “dữ tợn như một vị thần”, lời nói huênh hoang: “Ta là tướng quen đánh trăm trận, quen giày xéo đất đai thiên hạ”, thực tế hắn lại chạy bước thấp bước cao, hết sang bãi Đông lại bãi Tây, vung dao chém yếu ớt nên chỉ trúng vào chão cột trâu. Còn Đăm Săn trước những hành động đó của kẻ địch chỉ đứng im thể hiện thái độ kinh bỉ. Khi chàng múa khiên đã thể hiện tất cả vẻ đẹp dũng mãnh, oai hùng của mình: “Một lần xốc tới chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa chàng vượt một đồi lồ ô. Chàng chạy vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây”. Hiệp đấu thứ ba đã quyết định thắng thua của cả hai nhân vật. Trong thế bí bách, Mtao Mxây yêu cầu nàng Hơ Nhị ném cho miếng trầu nhưng vì kém cỏi nên hắn không bắt trúng. Còn chàng Đăm Săn đã bắt trúng miếng trầu, khiến sức mạnh tăng lên gấp bội và chàng đã giành chiến thắng, mang được người vợ yêu quý trở về.

Đăm Săn trở về trong chiến thắng vang dội. Trước khi cùng dân làng trở về, chàng đã có những hành động, ứng xử hết sức đẹp đẽ: kêu gọi tôi tớ của Mtao Mxây đi theo mình để xây dựng một cộng đồng lớn, giàu mạnh. Lời kêu gọi ấy vô cùng tha thiết, hướng đến từng gia đình nhỏ để mong nhận được sự đồng thuận, ủng hộ của họ. Không chỉ vậy, lời kêu gọi ấy còn rất thấu tình, đạt lí: “Ơ tất cả dân làng này, các ngươi có đi với ta không? Tù trưởng các ngươi đã chết, lúa các ngươi đã mục. Ai chăn ngựa, hãy đi bắt ngựa. Ai giữ voi, hãy đi bắt voi. Ai giữ trâu, hãy đi lùa trâu về”. Bởi vậy, lời kêu gọi đó đã nhận được sự đồng thuận của tất cả dân làng, họ đều có chung một mục đích xây dựng một cộng đồng to lớn, hùng mạnh để tất cả mọi người được hưởng ấm no, hạnh phúc: “Không đi sao được, làng chúng tôi phía bắc đã mọc cỏ gấu, phía nam đã mọc cỏ hoang, người giàu cầm đầu chúng tôi nay đã không còn nữa”. Họ về cùng Đăm Săn: “Đoàn người đông như bầy cà tong, đặc như bầy thiêu thân, ùn ùn như kiến, như mối. Tôi tớ mang của cải về nhiều như ong đi chuyển nước, như vò vẽ đi chuyển hoa, như bầy trai gái đi giếng làng cõng nước”. Và khi trở về họ mở tiệc ăn mừng vô cùng lớn, kéo dài suốt mùa khô, tù trưởng các nơi tụ hội về chật ních người. Hình ảnh đó cho thấy sự lớn mạnh của buôn làng Đăm Săn, đã giàu có nay lại càng giàu có hơn. Tiếng tăm, vẻ đẹp phẩm chất và sức mạnh của chàng lại càng vang xa, khiến ai cũng ngưỡng mộ.

Bên cạnh hai nhân vật chính là Đăm Săn và Mtao Mxây cũng cần kể đến một số nhân vật khác như: Hơ Nhị và ông Trời, đây là hai nhân vật trợ thủ, xuất hiện để giúp Đăm Săn chiến thắng. Không chỉ vậy, họ còn giúp tôn vinh Đăm Săn, khẳng định tính chất chính nghĩa của nhân vật này. Ngoài ra cũng cần kể đến nhân vật quần chúng, đám đông, họ là những người hậu thuẫn cho Đăm Săn hoặc bị chàng thuyết phục bằng tài năng, phẩm chất. Tất cả bọn họ đều có một mục đích chung tôn vinh vẻ đẹp sức mạnh và phẩm chất của Đăm Săn.

Tác phẩm không chỉ hấp dẫn ở nội dung mà còn ở nghệ thuật xây dựng nhân vật. Mỗi nhân vật đề có vai trò khác nhau với diễn biến sử thi khiến cho sử thi liên tục phát triển. Các nhân vật có một tính cách riêng. Nghệ thuật sử dụng ngôn từ đặc sắc, linh hoạt; ngôn ngữ người kể chuyên có xen lời đối thoại khiến cho tác phẩm thêm sinh động, hấp dẫn. Nghệ thuật miêu tả sinh động, kết hợp linh hoạt các thủ pháp so sánh, phóng đại.

Bằng nghệ thuật xây dựng nhân vật, ngôn ngữ đặc sắc, đoạn trích đã làm nổi bật vẻ đẹp anh hùng, dũng cảm của Đăm Săn. Vẻ đẹp của Đăm Săn là vẻ đẹp kết tinh của cả cộng đồng, nhân vật hội tụ sức mạnh của nhân dân, đó là vẻ đẹp, sức mạnh của lòng tự trọng, danh dự, gắn bó với hạnh phúc gia đình và luôn hướng đến mục đích cao cả xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phục cho cộng đồng.

Phân tích tác phẩm Chiến thắng Mtao Mxây 8

Đã bao đời nay những giọng kể khan trầm hùng vẫn cứ vang lên bên bếp lửa của nhà Rông các buôn làng Tây Nguyên, lưu truyền những truyền thuyết anh hùng Đam San, Xinh Nhã… Hình như nó đã tạo nên sự mạnh mẽ, gan góc, liều lĩnh, kiêu hùng ở mỗi người trai Tây Nguyên. Một trong những niềm tự hào của đồng bào Ê-Đê chính là sử thi Tây Nguyên. Đoạn trích Chiến thắng MTao MXây đã thể hiện rõ vẻ đẹp của thiên sử thi này.

Về sử thi, có hai loại sử thi. Đó là sử thi thần thoại và sử thi anh hùng. Sử thi thần thoại kể về sự hình thành thế giới, sự ra đời của muôn loài, sự hình thành các dân tộc và các vùng cư trú cổ đại của họ, sự xuất hiện nền văn minh buổi đầu. Nhân vật thường là các thần thánh, gần với thần thoại. Sử thi anh hùng Kể về cuộc đời và sự nghiệp của các tù trưởng anh hùng. Nhân vật là con người cụ thể, các anh hùng có sức mạnh, có tài năng và vẻ đẹp phi thường tiêu biểu cho sức mạnh thể chất và tinh thần, ý chí của cả cộng đồng. Đăm Săn thuộc kiểu sử thi anh hùng.

Sử thi Đăm Săn của dân tộc Ê đê kể về những chiến công của người anh hùngĐăm Săn, một tù trưởng hùng mạnh. Người anh hùng dám chống lại cả tục nối dây ( chuê nuê), chặt cả cây thần Smuck. Chiến thắng các tù trưởng thù địch, làm cho buôn làng ngày càng giàu mạnh. Cuối cùng chàng chết trong rừng Sáp đen vì đi cầu hôn nữ thần Mặt trời, thể hiện khát vọng phóng túng của một tù trưởng hùng mạnh. Đăm Sănchết nhưng con cháu của chàng tiếp tục con đường của cậu mình.

Thông qua nhân vật Đăm Săn, tác phẩm phản ánh những khát vọng to lớn của người Ê đê trong buổi đầu của lịch sử bộ tộc. Khát vọng chính phục khám phá tự nhiên huyền bí, họ đã bắt đầu chặt cây, đốt nương, biết xuống sông bắt cá, khát vọng có sức mạnh phi thường để chiến thắng kẻ thù, khát vọng tự do (thoát khỏi tục chuê nuê) và cuối cùng là khát vọng giàu có và hùng mạnh.

Tác phẩm còn dựng lên một bức tranh toàn cảnh về cuộc sống, con người của đồng bào Tây Nguyên, về thiên nhiên hùng vĩ nơi đây.

Đây là một cuốn sĩ thư hay với ngôn ngữ sử thi có nhiều hình ảnh so sánh, phóng đại. Tác giả dân gian đã xây dựng thành công hình tượng người anh hùng Đăm Săn, đại diện cho cộng đồng Ê đê về vẻ đẹp, sức mạnh, lòng dũng cảm. Kết cấu trùng điệp. Mỗi khúc ca là một chiến công của người anh hùng Đăm Săn. Cốt truyện mang màu sắc thần thoại.

Đoạn trích Chiến thắng MTao MXây nằm ở phần giữa tác phẩm, ngay sau sự kiện Mtao Mxây lợi dụng lúc Đăm Săn đi vắng, bắt người vợ xinh đẹp Hơ Nhị của chàng.

Đoạn trích được chia làm hai cảnh: Cảnh đọ sức giữa Đăm Săn và Mtao Mxây, cảnh ăn mừng chiến thắng.

Toàn bộ diễn biến cuộc đọ sức giữa Đăm Săn và Mtao Mxây được miêu tả khá giàu kịch tích qua ba hiệp.

Hiệp đấu thứ nhất diễn ra ở nhà Mtao Mxây. Với nghệ thuật so sánh người kể chuyện đã miêu tả và làm nổi bật được thật cụ thể quang cảnh giàu có của nhà Mtao  Mxây:  “ Nhà Mtao Mxây đầu sàn hiên… không sợ chật”.  Đam san đang phải đối diện với kẻ thù giàu mạnh. Nhưng với thái độ dũng cảm, chẳng e sợ, ngại ngùng. Sự hùng mạnh của nhà Mtao Mxây chẳng có tác động gì tới chàng cả. Chàng đến tận nhà của Mtao Mxây, . “Ơ diêng, xuống đây! Ta thách nhà người đọ dao với ta đấy”. Trước thái độ ấy của Đăm Săn, Mtao Mxây cũng ngạo ngễ, khiêu khích Đam san “Ta không xuống đâu, diềng ơi. Tay ta đang còn bận ôm vợ hai chúng ta ở trên nhà này cơ mà”. Thái độ ấy như lửa dội thêm dầu, nó càng làm cho Đam San trở nên tức giận, khiêu chiến quyết liệt hơn “ Xuống, diêng ! Xuống diêng ! Ngươi không xuống ư? Ta sẽ lấy cái sàn hiên của nhà ngươi ta bổ đôi, ta sẽ lấy cái cầu thang của nhà ngươi ta chẻ ra kéo lửa, ta hun cái nhà của nhà người cho mà xem”. Giọng điệu thách thức của Đăm Săn bừng bừng hơi nóng của sự giận dữ, chứa đựng sức mạnh của người có tính gan dạ, quả quyết, chàng đe doạ phá tan cái hiên nhà, cái cầu thang và ngôi nhà. Trước thái độ ấy của Đăm Săn, Mtao Mxây run sợ : “Người không được đâm ta… Ta sợ ngươi đâm ta khi ta đang xuống…”. Đam san thì đàng hoàng khẳng định “ Sao ta lại phải đâm ngươi… Đến con lợn… thèm đâm”. Cảnh khiêu chiến đã cho ta nhận thấy hai tính cách đối lập nhau. Nếu Mtao Mxây tỏ ra kém cỏi, hèn nhát thì Đam San đàng hoàng. Lời thoại còn cho ta thấy rõ thái độ kể chuyện của tác giả dân gian đối với mỗi nhân vật. Ở đây, chân dung Mtao Mxây được miêu tả trực diện “Bà con xem, khiên hắn… dày nút…”, dáng điệu cử chi lại rất tần ngần “Mỗi bước đi mỗi bước đắn đo”. Tác giả dân gian đã sử dụng triệt để hiệu quả của thủ pháp đối lập làm nổi bật được bản chất ở hai con người.

Lúc vào trận, cả hai bên đều múa khiên nhưng thật đối nghịch. Mtao Mxây múa khiên trước nhưng hắn lại tỏ ra kém cỏi “Khiên hắn kêu… hắn múa một mình. Hắn bước cao bước thấp chạy hết bãi tây sang bãi đông…”, “Hắn vung dao… cái trão cột trâu”. Trong khi đó Đăm Săn thì rung khiên múa “Một lần xốc tới… vun vút qua phía tây”. Lời lẽ của Mtao Mxây khoe khoang, Đăm Săn không kể tài mà chỉ thể hiện bằng hành động. Nhưng mỗi lời chàng nói thể hiện sự khinh bỉ kẻ thù. Kết thúc hiệp đấu thứ nhất, Đăm Săn  vẫn tạm thời chưa đánh được kẻ thù.

Cuộc đọ sức càng quyết liệt từ khi Hơ Nhị ném miếng trầu, Đăm Săn dành được sức khoẻ tăng lên gấp bội, chàng tiếp tục hiệp đấu thứ hai. Ở hiệp này Đăm Săn múa khiên trước, hành động của chàng nhanh thoăn thoắt và dũng mãnh. Người kể chuyện  sử dụng những phóng đại kết hợp với so sánh bay bổng “chàng múa… bật rễ tung bay”. Với hình ảnh này, tác giả đã ngợi ca, thần thánh hoá người anh hùng Đăm Săn sánh ngang với sức mạnh giõ bão thiên nhiên. Người kể chuyện có thái độ tôn vinh người anh hùng Đăm Săn. Ở hiệp này, hai lần đâm trúng Mtao Mxây nhưng cả hai lần đều đâm không thủng. Đăm Săn thấm mệt. Cuộc chiến vẫn tiếp diễn căng  thẳng với hiệp đấu thứ ba.

Chàng Đăm Săn nằm mơ thấy ông Trời, Trời chỉ cho cách đánh thắng Mtao Mxây bằng cách ném cái chày mòn vào vành tai kẻ địch. Chàng nghe vậy bừng tỉnh chộp cái chày mòn ném vào vành tai kẻ địch. Ngay lập tức “cái giáp của Mtao Mxây rơi xuống… chuồng trâu” rồi nhanh chóng chàng đã đẩy Mtao Mxây đến chỗ phải cầu xin và điều đình“. Kết thúc hiệp đấu thứ ba, Đăm Săn cắt đầu Mtao Mxây bên ngoài đường. Chàng trở thành người thắng trận. Như vậy, chúng ta thấy chiến thắng này của Đam San có vai trò trợ giúp đặc biệt của nhân vật ông Trời. Nhân vật ông Trời là một kiểu nhân vật phù trợ thường thấy trong văn học dân gian giống như ông Tiên, Bụt ở truyện cổ tích. Nhân vật này thường xuất hiện vào lúc con người bế tắc. Đó chỉ là phù trợ còn quyết định chiến thắng phải là Đăm Săn.

Chiến thắng của Đăm Săn thể hiện sự thống nhất cao độ giữa quyền lợi, khát vọng cá nhân anh hùng với quyền lợi khát vọng của cả cộng đồng. Thể hiện lòng yêu mến của tập thể cộng đồng đối với cá nhân. Qua đó sử thi muốn nói đến ý chí thống nhất của toàn thể cộng động Ê Đê. Một biểu hiện quan trọng của ý thức dân tộc.

Đòi lại vợ là cái cớ làm nảy sinh mâu thuẫn giữa các bộ tộc dẫn đến chiến tranh để mở rộng bờ cõi. Ý nghĩa của sử thi là ở đó. Vì vậy thắng hay bại của người tù trưởng sẽ có ý nghĩa quyết định tất cả. Cho nên lời nói của dân làng phía Mtao – Mxây đều tình nguyện đi theo Đăm Săn. Cho nên trong sử thi không nói nhiều về chết chóc mà chọn cảnh ăn mừng chiến thắng.

Tiệc ăn mừng chiến thắng được mở ra trong bối cảnh đoàn người cùng chiến lợi phẩm tấp nập vào buôn làng.  Cảnh này được diễn tả bằng ngôn ngữ của người kể chuyện, trùng điệp những hình ảnh so sánh : “Đông… kiến mối” mang theo bao nhiêu của cái như “ong đi chuyển nước,… cõng nước”. Đây đều là những chùm hình ảnh so sánh mang tính cụ thể gần gũi với đời sống. Trong bối cảnh đó Đăm Săn hiện lên hoà cùng với tôi tớ ăn mừng chiến thắng. Hướng tới cộng đồng, Đăm Săn tuyên bố chiến thắng với lũ làng, chàng ra lệnh cho mọi người hãy dâng rượu, bắt trâu dâng lên thần linh : “rượu năm ché… nhà giàu về”. Chàng kêu gọi mọi người đến đánh trống, chiêng ăn mừng chiến thắng “ Hỡi anh em… treo đèn trong nhà”. “ Hãy đánh lên… phải ngừng kêu”.

Hình ảnh Đam San được miêu tả bằng cái nhìn ngưỡng mộ của nhân dân. Đó là vẻ đẹp và sức mạnh của người anh hùng, thể hiện sức mạnh của cả thị tộc, sự thống nhất và niềm tin của cả cộng đồng.Giữa quang cảnh ăn uống tấp nập, Đam Săn nổi bật lên “ tóc dài chảy đầy nong hoa”, “uống không biết say, ăn không biết no, chuyện trò không biết chán”… “ Ngực quấn chéo một tấm mền chiến, ….tiếng tăm lừng lẫy”. Những hình ảnh từ cơ thể được phóng đại “Bắp chân to băng cây xà ngang…ngang tàng từ trong bụng mẹ”. Ngôn ngữ mang âm hưởng ngợi ca, thể hiện ngưỡng mộ của dân gian với người anh hùng. Người anh hùng có vẻ đẹp lý tưởng, phẩm chất anh hùng dũng cảm, cao thượng được cả cộng đồng tôn kính, danh tiếng của Đam San là danh tiếng của cả cộng đồng.

Nếu như miêu tả cảnh giao đấu ngôn ngữ sử thi chủ yếu là đối thoại, thì miêu tả cảnh ăn mừng chiến thắng lại chủ yếu dùng những trường đoạn, câu cảm thán, hình ảnh so sánh, phóng đại… làm nổi bật được sự sung sướng, vui vẻ, tưng bừng của cả cộng đồng.

Đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây đã mang đến cho người đọc, người nghe cái nhìn độc đáo về người anh hùng Đăm Săn, đó không chỉ là người anh hùng có những phẩm chất tuyệt vời mà còn là mẫu hình anh hùng lí tưởng của đồng bào Ê- đê, thể hiện được khát vọng về một người thủ lĩnh tài giỏi, mang đến sự phát triển cho toàn bộ lạc. Cuộc chiến đấu của Đăm Săn thực chất là sự lí giải về nguyên nhân của các chiến tranh bộ lạc cũng như nhu cầu tất yếu của việc hợp nhất các bộ lạc thành một dân tộc thống nhất.

Phân tích đoạn trích Chiến thắng Mtao-Mxây 9

 Sử thi Đăm Săn là một trong những tác phẩm tiêu biểu của nền văn học dân gian Việt Nam. Là thể loại văn học được sáng tạo từ trí tưởng tượng phong phú bay bổng, lãng mạn của đồng bào Ê- đê Tây Nguyên thời cổ đại. sử thi Đăm Săn bông hoa rừng đẹp nhất, hào hùng nhất của thể loại sử thi anh hùng được lưu truyền đến ngày nay. Bước vào khám phá thế giới nghệ thuật của tác phẩm, người đọc sẽ được quay trở về với quá khứ hào hùng trong những buổi đầu của thời kì liên minh bộ tộc, được gặp gỡ những tù trưởng anh hùng, cùng họ và bộ tộc của mình đấu tranh chống lại kẻ thù, chinh phục thiên nhiên vì sự ổn định và phát triển phồn vinh của bộ tộc. Trong cuộc hành trình trở về với quá khứ đó, có lẽ người để lại ấn tượng sâu sắc nhất trong lòng người đọc chính là Đăm Săn, một tù trưởng anh hùng, người chính binh dũng cảm. Là nhân vật trung tâm của tác phẩm, Đăm Săn được khắc hoạ với tất cả những gì là đẹp nhất của cả cộng đồng. Vẻ đẹp đó của chàng được các tác giả dân gian miêu tả trong toàn bộ tác phẩm nhưng rõ nét nhất là trong đoạn trích: “Chiến thắng Mtao Mxây”. Nằm ở giữa tác phẩm, kể về cuộc chiến đấu của Đăm Săn đánh Mtao Mxây cứu vợ trở về, bằng những biện pháp nghệ thuật đặc sắc thường thấy trong sử thi, đoạn trích đã dựng lên một bức chân dung khá trọn vẹn về người anh hùng sử thi Đăm Săn với sức mạnh, tài năng và vẻ đẹp phi thường dũng sĩ tiêu biểu chi tinh thần, ý chí của cả cộng đồng.

   Cuộc chiến tranh xảy ra là do Mtao Mxây đã cướp Hơ Nhị vợ của Đăm Săn. Với người Ê đê theo chế độ mẫu hệ thì việc bị kẻ thù cướp mất vợ là một nỗi sỉ nhục vô cùng lớn của cả cộng đồng. Chàng phải đối mặt với kẻ thù hung hãm và có sức mạnh phi thường. Hàng loạt những hình ảnh so sánh trong đoạn trích cho thấy sự tương phản giữa Đăm Săn và kẻ thù, làm nổi bật lên sự hào hùng của chàng và sự thảm họa của mtao mxay. Đó chính là nét đặc sắc trong nghệ thuật của đoạn trích này, nó tôn vinh được vẻ đẹp của người anh hùng Đăm Săn. Vẻ đẹp Đăm Săn hiện rõ ngay từ khi chàng bước vào lãnh địa của Mtao Mxây. Tù trưởng Sát hung bạo, kiêu căng ngạo mạn nhưng cũng e dè trước sự xuất hiện của Đăm Săn. Hình ảnh Đăm Săn cùng những người bạn đồng minh của mình hiện lên dưới mắt kẻ thù thật dũng mãnh, khí thế hừng hực. Thân mình ở trần như quả dưa, ở thế chờ sẵn như con sóc. Mắt sáng gấp đôi ba lần mắt thường. Hình ảnh so sánh thật đặc trưng đã làm đậm nét phi thường ấy của người anh hùng. Đăm Săn không một chút nao núng mà còn rất khôn ngoan khi dùng những lời nói khích để chiêu dụ kẻ thù ra đánh với mình, tỏ ra khinh thường khi mtao mxay do dự không dám xuống. Hành động không đánh lén cùng với những lời lẽ khôn ngoan, đăm săm càng chứng tỏ mình là người anh hùng thực sự. Khi giáp chiến với mtao mxay, Đăm săn vẫn rất dũng mãnh không hề lộ ra sự khiếp sợ. Cuội đối đầu của Đăm săn vơi mtao mxay là cuộc đối đầu giữa hai tù trưởng dũng mãnh. Phẩm chất anh hùng theo cách nhìn sử thi là ở sự chiến thắng bằng sức mạnh và sự cam đảm. Cuộc đối đầu sinh tử ấy không có chỗ dung thân cho kẻ nào hèn nhát.

   Trong tình cảm tôn vinh người anh hùng buôn làng, mọi cử chỉ, ngôn ngữ, hành động của Đăm Săn đều nổi bật, vượt trội hơn cả kẻ thù. Đăm Săn còn tõ ra rất khôn ngoan khi nhường Mtao Mxây ra múa trước để thấy được tài nghệ của hắn và tìm cách đối phó. Là một tướng trăm trận, quen đi xeo nát đất đai thiên hạ nhưng đứng trước Đăm Săn, Mtao Mxây không là gỉ cả ” xiên hắn kêu lạch xạch như quả mướp khô” nhưng vẫn ngạo mạn cho mình hơn người. Trái lại, Đăm Săn thì càng múa càng khỏe, càng đẹp ” một lần xốc tới vượt một đồi tranh..”. Lần múa thứ hai của chàng còn dũng mãnh hơn bởi nó dồn chứa sức mạnh trừng phạt Mtao Mxây. Sức mạnh đó còn nhờ vào sự trợ giúp của Hơ Nhị vì khi Đăm Săn đớp được miếng trầu của vợ thì sức mạnh càng tăng gấp đôi. Miếng trầu chính là biểu hiện cho sức mạnh của tình nghĩa vợ chồng. Trong cuộc chiến này Đăm săn không hề đơn độc. Bởi chính nghĩa thuộc về chàng khi các tù trưởng bạn hùng mạnh giúp chàng giành lại được người vợ của mình, và chàng còn luôn có được cả sự giúp đỡ của ông trời. người anh hùng sử thi luôn có mỗi quan hệ với những sức mạnh siêu nhiên. Ông trời đã giúp chàng đánh rơi áo giáp của mtao mxay làm cho hắn trở nên thảm hại và hèn nhát. Sự giúp sức ấy còn thể hiện được sự gần gũi giữa con người và thần linh, thần linh đóng vai trò cố vấn, gợi ý, còn người anh hùng lại quyết định đến kết quả của cuộc chiến. Chiến thắng đó thật xứng đáng với những chiến công của Đăm săn và mọi người. sức mạnh đoàn kết, đồng lòng như một của cả bộ tộc đã đem lại chiến thắng, vinh quang cho chàng và sự bình yên cho buôn làng. Đăm săn không những là một người có sức mạnh và tài giỏi, chàng còn là một người có tài thu phục và chính tài năng ấy trong con người chàng mà nô lệ của mtao mxay đã đi theo chàng.

   Với cách xây dựng hình tượng đẹp đẽ, dũng mãnh của người anh hùng trong không khí đông vui, hồ hởi và sự lớn mạnh của cả cộng đồng là điểm nổi bật của sử thi Tây Nguyên. Người anh hùng sử thi được cả cộng đồng tôn sùng tuyệt đối. Cũng chính vì vậy mà ta thấy được sự phát triển, đồng lòng và ý chí thống nhất của cộng đồng người ê đê. Đoạn trích đã đem lại cho ta những cách nhìn độc đáo về người anh hùng Đam Săn trong chiến công bảo vệ buôn làng, đem lại bình yên cho bộ tộc. Lời kể chuyện hấp dẫn cùng ngôn ngữ miêu tả khoa trương tạo được dấu ấn đặc sắc, chứa đựng những giá trị nhân văn đặc trưng của sử thi. Sử thi anh hùng Đăm Săn quả thật đã hình thành ý thức và tình cảm cộng đồng vững bền của dân tộc Ê-Đê, thành di sản quí báu của Tây Nguyên và dân tộc Việt Nam, đánh dấu thời đại sử thi rực rỡ với vẻ đẹp “một đi không trở lại”.

Phân tích đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxay 10

Nhà nghiên cứu Phan Thị Hồng từng nhận xét: “Người anh hùng sử thi Tây Nguyên như những pho tượng sừng sững, sống động, hiên ngang, con người hiển hách luôn sát cánh với cộng đồng”. Thật vậy, bằng trí tưởng tượng phong phú, bay bổng, lãng mạn, đồng bào Ê- đê Tây Nguyên thời cổ đại đã sáng tạo nên Đăm Săn – một trong những tác phẩm sử thi tiêu biểu nhất trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam.

Tiêu biểu là trích đoạn “Chiến thắng Mtao Mxây” đã vẽ lên một bức chân dung rõ nét nhất về người anh hùng sử thi Đăm Săn với sức mạnh, tài năng và vẻ đẹp phi thường, tiêu biểu cho tinh thần, ý chí, khát vọng của cả cộng đồng.

Sau khi lấy Hơ Nhị, Hơ Bhị, Đăm Săn trở thành tù trưởng giàu có và hùng mạnh nhất vùng. Tù trưởng Sắt Mơtao Mxây lừa lúc ĐS cùng các nô lệ xuống song bắt cá, lên rừng săn bắn đã kéo người tới cướp phá buôn làng của chàng, bắt cóc Hơ Nhị. Đối với người Ê-Đê theo chế độ mẫu hệ, việc bị kẻ thù cướp mất vợ là một nỗi sỉ nhục của cả cộng đồng. Đăm Săn phải chiến đấu với kẻ thù để để chứng tỏ sự hùng mạnh của mình, giành lại người vợ, bảo vệ danh dự của bản thân và bộ tộc, bảo vệ cuộc sống bình yên cho gia đình cũng như của cả buôn làng.

Vẻ đẹp của Đam Săn hiện rõ ngay từ khi chàng bước chân vào lãnh địa của Mtao Mxây. Nếu như Mtao Mxây đớn hèn lừa lúc Đăm Săn không có nhà đến bắt Hơ- Nhị và cướp phá buôn làng của chàng thì Đăm Săn hoàn toàn ngược lại. Chàng khiêu chiến với kẻ thù một cách quang minh chính đại với tư thế đường hoàng, sự dũng cảm và bản lĩnh vô song. Chàng tới tận chân cầu thang nhà kẻ thù mà dõng dạc khiêu chiến “Ơ diêng! Ta thách nhà ngươi xuống đây đọ đao với ta đấy”.

Còn Mtao Mxây được miêu tả khá chi tiết về ngoại hình, trang bị, trang phục. và cử chỉ: “Hắn đóng một cái khố sọc gấp bỏ múi, mặc một cái áo dày nút”, “khiên hắn tròn như đầu cú, gươm hắn óng ánh như cái cầu vồng”. Nhưng đối lập với bề ngoài sang trọng và dũng mãnh đó, Mtao Mxây thực chất chỉ là một kẻ nhút nhát đớn hèn. Dù được trang bị đầy đủ, và đang ở giữa buôn làng của hắn, hắn tỏ ra khiếp nhược: “hắn đi từ nhà trong ra nhà ngoài, dáng tần ngần do dự, mỗi bước mỗi đắn đo”. Nỗi lo sợ của hắn lớn đến mức hắn phải thú nhận: “Ta sợ ngươi đâm ta khi ta đang đi lắm”.

Đáp lại, Đăm Săn đã bộc lộ sự khinh bỉ kẻ thù bằng tinh thần thượng võ của mình: “Sao ta lại đâm ngươi khi ngươi đang đi nhỉ? Ngươi xem, đến con lợn nái của nhà ngwoi dưới đất, ta còn k thèm đâm nữa là”. Qua cách miêu tả song hành hai tù trưởng, ta bước đầu có thể cảm nhận, Mxây yếu đuối, đớn hèn, nhát sợ bao nhiêu thì ĐS đàng hoàng, giàu tinh thần thượng võ và tràn đầy dũng khí bấy nhiêu.

Bước vào cuộc giao đấu, ở hiệp thứ nhất, với tinh thần thượng võ, Đăm Săn nhường cho địch thủ quyền chủ động tấn công nhưng Mtao Mxây lại hèn nhát đùn đẩy, trì hoãn. Đến khi không thể thoái thác được nữa, Mtao Mxây múa khiên, tiếng khiên của hắn nghe thật tức cười:“kêu lạch xạch như quả mướp khô.”. Sử dụng biện pháp nghệ thtuật so sánh đậm chất dân gian, tác giả đã cho ta thấy sự chậm chạp, vụng về, kém cỏi của Mtao Mxây.

Còn Đăm Săn, với bản lĩnh của người anh hùng chiến trận, khi Mxây múa khiên, chàng chỉ bình tĩnh đứng xem mà không hề nhúc nhích. Chứng kiến sự kém cỏi, bất tài của kẻ thù, chàng tỏ rõ thái độ khinh thường, chế nhạo. Chàng dập tắt nhuệ khí của hắn bằng màn múa khiên như phô diễn tất cả sức mạnh, vẻ đẹp và sự dũng mãnh “Một lần xốc tới chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô. Chàng chạy vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây”. Sử dụng nghệ thuật so sánh tăng cấp và khoa trương, tác giả dân gian ngợi ca sức mạnh của ĐS ngang sức mạnh tự nhiên. Khi Đăm Săn múa khiên, tốc độ di chuyển của chàng nhanh đến mức chỉ có thể đo đếm bằng những không gian rộng lớn, chỉ được thê rhiện bnằg những động từ mạnh mẽ, tiết tấu dồn dập.

Trước sức mạnh phi phàm đó của Đăm Săn, Mtao Mxây trở nên hoảng loạn chạy trốn và nhanh chóng đuối sức. Hắn “bước cao bước thấp chạy hết bãi đông sang bãi tây” và vung dao chém lại chàng nhưng chỉ trúng một cái chão cột trâu.

Hiệp giao đấu thứ nhât, chàng dũng sĩ Đăm Săn hoàn toàn làm chủ thế trận, tự tin phô diễn bản lĩnh và sức mạnh của mình. Mxây rơi vào thế bị động, buộc phải phơi bày bản chất hèn nhát, bất tài, kém cỏi, sự vụng về, yếu đuối đến thảm hại của mình.
Bước vào hiệp đấu thứ hai, Mtao Mxây cầu cứu Hơ- Nhị quăng một miếng trầu, vật thần kì có thể tăng thêm sức mạnh. Nhưng ĐS đã nhanh nhẹn và khéo léo giành được. Nhờ đó, sức mạnh của ĐS tăng lên gấp bội, chàng lại vung khiên múa đánh đuổi kẻ thù: “chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa dưới thấp, gió như lốc… Khi chàng múa chạy nước kiệu, quả núi 3 lần rạn nứt, 3 đồi tranh bật rễ bay tung” .

Lần múa khiên thứ hai của chàng còn ghê gớm hơn bởi dồn chứa sức mạnh trừng phạt. Đăm Săn đã hoá thành những ngọn gió- bão – lốc. Bước chân, mũi giáo, chiếc khiên, cả thân hình lực lưỡng và khí thế bừng bừng, sôi sục của Đăm Săn đã làm xáo động núi rừng … Chòi lán đổ, cây cối chết, núi rạn, đồi tranh tung gốc … Và cây giáo thần của Đăm Săn nhằm vào đùi, vào người Mtao Mxây mà phóng tới, lần nào cũng đâm trúng nhưng không thủng được da thịt của Mxây.

Như vậy, ở hiệp đấu thư hai, Đắm Săn dũng mãnh thể hiện uy lực và sức mạnh của mình, nhưng k thể hạ gục Mxây. Không hổ danh là tù trưởng Sắt, sức mạnh của Mxây là ở những trang bị bảo về tối tân, cụ thể là bộ giáp sắt. Nó đã khiến cho ĐS k thể kết thúc trận đấu theo ý mình, mặc dù chàng hơn hắn Mxây sức khoẻ, sự nhanh nhẹn, khéo léo và long can đảm. Trận chiến đã lên đến đỉnh điểm, Đăm Săn thấm mệt nhưng trận chiến vẫn bất phân thắng bại.

Bước sang hiệp giao đấu thứ ba, Đăm Săn vừa chạy, vừa mộng thấy ông trời. Chàng cầu cứu ông trời và được ông trời chỉ dẫn. Đăm Săn như bừng tỉnh, trở nên nhanh nhẹn, quyết liệt và dứt khoát. Nhanh như chớp chàng “chộp ngay lấy cái chày mòn ném trúng vành tai Mtao Mxây, khiến cho cái giáp của MtaoMxây tức thì rơi xuống loảng xoảng”.
Như vậy, một vật dụng sinh hoạt bình thường, quen thuộc trong đời sống cũng có thể trở thành vũ khí thần kì trợ giúp cho người anh hung chiến thắng. Sáng tạo nên chi tiết kì ảo thú vị này, tác giả dân gian đã huyền thoại hoá người anh hùng sử thi để ca ngợi chàng. Việc Đăm Săn được ông trời giúp đỡ không hạ thấp tài năng của chàng mà trái lại càng tăng thêm thanh thế uy danh của Đăm Săn. Nó thể hiện mối quan hệ gần gũi, thân tình của chàng với thần linh. Nó cũng chứng tỏ cuộc chiến của chàng là cuộc chiến chính nghĩa nên được thần linh trợ giúp. Tuy nhiên, ông trời không trực tiếp ra tay diệt trừ Mxây, mà chỉ là người mách nước, hỗ trợ; ĐS phải dùng chính sức mạnh và lòng can đảm của mình để chiến đấu và chiến thắng.

Bộ giáp sắt k còn, Mxây trở nên hoảng loạn, tháo chạy và ẩn náu ở cả những nơi hôi hám, bẩn thỉu nhất là chuồng lợn, chuồng trâu. Bị Đăm Săn truy đuổi, Mxây cất lời cầu xin Đăm Săn, hứa sẽ cúng voi cho chàng. Chi tiết này cho thấy Mxây k chỉ tầm thường kém cỏi, mà còn là kẻ đớn hèn đến thảm hại. Vì mạng sống, Mxây đã coi rẻ danh dự của chính mình.

Tuy nhiên, Đăm Săn không hề khoan nhượng. Chàng kể tội, kết án kẻ thù rồi “đâm phập một cái, cắt đầu Mtao Mxây bêu ngoài đường”. Không thể coi đó là hành động của một kẻ tàn bạo, khát máu. Bởi lẽ, đó là lối hành xử quen thuộc, thường thấy ở các thủ lĩnh anh hùng thời cổ đại khi kẻ thù xúc phạm tới danh dự, điều thiêng liêng, cao quý nhất của họ. Hàng loạt những hình ảnh so sánh trong đoạn trích cho thấy rõ sự tương phản giữa ĐS với kẻ thù, làm nổi bật lên sự hào hùng của chàng và sự thảm hại Mtao Mxây.
Có thể nói, ở hiệp đấu thứ ba, ĐS hiện lên với vẻ đẹp của một anh hùng chiến trận với tài năng và sức mạnh phi thường. Tầm cỡ, sức vóc, vẻ đẹp của chàng chỉ có thể được đo bằng những hình ảnh kì vĩ, lớn lao trong thiên nhiên, vũ trụ, và gắn liền với nó là các thủ pháp lien tưởng, thậm xưng độc đáo, mang đậm màu sắc sử thi.

Sau khi giết chết kẻ thù, Đăm San không hề có bất cứ hành động nào làm tổn hại tới tôi tớ, dân làng của Mtao Mxây, không hề có việc chàng trả thù, tàn sát buôn làng của hắn cho hả dạ lòng, hả dạ, cũng k có chuyện cướp bóc, bắt bớ hay đốt phá.

Với mong muốn đưa dân làng của Mtao Mxây về hoà nhập với bộ tộc của mình để cùng nhau xây dựng một cộng đồng lớn mạnh. Bằng tấm lòng nhân ái, vị tha, Đăm Săn đã chủ động đề nghị, thuyết phục dân làng của Mtao Mxây về với bộ tộc của mình. Chàng đã ba lần đích thân kêu gọi họ đi theo mình, mỗi lần lời gọi, cách gọi lại có sự biến đổi ngày càng tha thiết hơn.

Điều đó cho thấy tình cảm chân thành và mong muốn tha thiêt của chàng. Vẻ đẹp của Đăm Săn là vẻ đẹp của tấm làng cao thượng, vị tha với mục đích chiến đấu mang đậm tính nhân văn. Là một tù trưởng anh hùng, điều mà Đăm Săn quan tâm tới không chỉ là danh dự của cá nhân, hạnh phúc của gia đình, mà với chàng, điều quan trọng nhất là sự giàu có, phát triển của cộng đồng thị tộc.

Cảm phục trước khí phách anh hùng, tài năng, sức mạnh và đức khoan dung của chàng, dân làng, tôi tớ của Mtao Mxây đã hưởng ứng lời kêu gọi, thuyết phục đó. Phát huy cao độ vai trò của nghệ thuật so sánh phóng đại, kết hợp với lối kết cấu câu đối xứng, tác giả đã miêu tả cảnh dân làng Mtao Mxây khi tự nguyện đi theo Đăm Săn về với bộ tộc của chàng: “Đoàn người đông như bầy càtong, đặc như bầy thiêu thân, ùn ùn như kiến như mối… Tôi tớ mang của cải về nhiều như ong đi chuyển nước, như vò vẽ đi chuyển hoa, như bầy trai gái đi giếng làng cõng nước”.

Điều này chứng tỏ dân làng, tôi tớ của Mtao Mxây không mấy quan tâm đến cái chết của y, họ chỉ mong có một cuộc sống ổn định trong một cộng đồng ngày một đông hơn, giàu hơn, hùng mạnh hơn. Mọi người đi theo Đăm Săn, tôn vinh chàng vì chàng đã giúp cho khát vọng của họ trở thành hiện thực.

Còn Đăm Săn, ban đầu chàng khiêu chiến với Mxây là để cướp lại người vợ của mình. Nhưng khi đã chiến thắng kẻ thù, dường như chàng quên hẳn động cơ ban đầu, chỉ say sưa với oai danh lừng lẫy của mình và sự hung mạnh của bộ tộc.

Đây chính là một trong những đặc điểm của nhân vật sử thi: hành động có vẻ như xuất phát từ mục đích cá nhân, nhưng lại hoàn toàn phù hợp với khát vọng, lý tưởng của cộng đồng: hướng tới cuộc sống hoà hợp, thịnh vượng. Ở đây, khát vọng, quyền lợi giữa cá nhân người anh hùng với khát vọng, quyền lợi của cả cộng đồng có sự thống nhất cao độ. Vẻ đẹp của người anh hùng vì thế càng trở nên rực rỡ hơn, toàn diện hơn.

Chiến thắng MM là một trong những chiến công vang dội nhất của Đăm Săn. Tiêu diệt kẻ thù, Đăm Săn đã “xéo nát đất đai của một tù trưởng nhà giàu”, đòi lại danh dự, bảo vệ được hạnh phúc của gia đình và đem lại sự phát triển, phồn vinh cho bộ tộc. Không những thế, với chiến thắng này, danh tiếng của chàng cũng “lớn lên như sông nước, cao lên như cây rừng, không còn ai bì kịp”. Chính vì thế, để xứng đáng với chiến công, chàng và thị tộc của mình đã tổ chức một lễ ăn mừng chiến thắng thật linh đình.

Lễ ăn mừng chiến thắng là một chuỗi những ngày hội dài “kéo dài hết mùa khô” và được tổ chức: linh đình và sang trọng; đông vui, nhộn nhịp; gắn với những phong tục tập quán của đồng bào Ê- đê Tây Nguyên. ĐS đứng ra mời gọi mọi người: “Hỡi anh em trong nhà, hỡi bà con trong làng ! Xin mời tất cả đến với ta. Chúng ta sẽ mở tiệc ăn mừng năm mới “. Những chi tiết miêu tả tiếng chiêng vô cùng ấn tượng: “hãy đánh lên các chiêng có tính âm vang, những chiêng có tiếng đồng tiếng bạc… Hãy đánh lên tất cả cho ở dưới vỡ toác các cây đòn ngạch, cho ở trên gãy nát các cây xà ngang, cho tiếng chiêng vang vọng khắp đó đây…”. Tất cả các âm thanh của dân tộc được huy động ở cường độ cao, đó là âm thanh của chiến thắng và niềm vui. Nó vừa biểu thị sự sung túc, giàu có của buôn làng ĐS, vừa phô diễn uy danh và sức mạnh của tù trưởng.


Quang cảnh trong nhà Đăm Săn: “Nhà Đăm Săn đông nghịt khách. Tôi tớ chật ních cả nhà”. Chàng đã trở nên giàu có đến mức của cải ê hề: „thịt lợn thịt trâu ăn k ngớt, máu bò máu trâu đọng đen khắp sàn hiên, dây cồng dây chiêng chăng như mạng nhện“ . Uy danh của chàng khiến cho thần linh cũng phải nể phục, và các tù trưởng bạn phải ngưỡng mộ: „ Những chi tiết trên chứng tỏ cuộc chiến đấu của Đăm Săn không chí có mục đích riêng giành lại vợ mà còn thể hiện sức mạnh của cả cộng đồng. Đoạn kể là khúc khải hoàn ca của bộ tộc Đăm Săn cho ta thấy sự phát triển, giàu có, hùng mạnh của bộ tộc Đăm Săn sau khi chàng giành chiến thắng.; tô đậm và khắc sâu ý nghĩa thời đại của chiến tranh bộ tộc trong sự phát triển của cộng đồng.

Miêu tả lễ ăn mừng chiến thắng, tác giả dân gian không chỉ tô đậm tầm vóc của tù trưởng Đăm Săn mà còn tôn vinh, đề cao người anh hùng trong sự phát triển của cộng đồng. Là niềm tự hào của bộ tộc, là kết tinh vẻ đẹp, tài năng, ý chí của cả cộng đồng, trong lễ ăn mừng chiến thắng Đăm Săn hiện lên thật đẹp, thật phi thường. Dáng nằm của chàng thật thảnh thơi, đầy uy quyền. “Chàng năm trên võng, tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng là một cái nong hoa”.

Việc ăn uống của chàng cũng khiến mọi người phải kinh ngạc: : “Chàng Đăm Săn uống không biết say, ăn không biết no, chuyện trò không biết chán”.

Ngoại hình của chàng được miêu tả như là sự hội tụ của những gì đẹp đẽ, lớn lao, kì diệu nhất: “Ngực quấn chéo một tấm mềm chiến, tai đeo nụ, sát bên mình nghênh ngang đủ giáo gươm, đôi mắt long lanh như mắt chim ghếch ăn hoa tre. 
Bắp chân chàng to bằng cây xà ngang, bắp đùi chàng to bừng ống bễ, sức chàng ngang sức voi, hơi thở của hàng ầm ầm tựa sấm dậy”.

Chàng được cả cộng đồng ngưỡng vọng, tôn vinh, ngợi ca với những điệp khúc hào hùng: “danh vang đến thần, tiếng lừng khắp núi, đâu đâu cũng nghe danh tiếng ĐS”.
Sử dụng một loạt những thủ pháp nghệ thuật thường thấy trong sử thi như so sánh, phóng đại, tác giả sử thi đã miêu tả một cách trực tiếp, toàn diện từ vẻ đẹp thể chất đến vẻ đẹp tài năng, từ ngoại hình đến tính cách của người anh hùng tù trưởng Đăm Săn. Đó là người anh hung “đầu đội khăn nhiễu, vai mang nải hoa, đánh đâu đập tan đó, vây đâu phá nát đó”. Vẻ đẹp ấy chỉ có thể xuất hiện trong sử thi anh hùng, và chỉ có ngôn ngữ sử thi mới đem lại những vẻ đẹp độc đáo đến thế.

READ:  Ngữ văn 6 - Bộ Kết nối tri thức với cuộc sống

Cuộc chiến giành lại vợ trong đoạn trích không chỉ là cuộc chiến vì danh dự, vì hạnh phúc riêng của tù trưởng Đăm Săn mà còn vì sự thịnh vượng và hùng mạnh của cộng đồng. Vì thế, thái độ của tác giả dân gian luôn tràn đầy long tự hào, sự ngưỡng mộ. Đăm Săn không chỉ là anh hùng chiến trận mà còn là anh hung văn hoá. Bằng lời kể chuyện hấp dẫn cùng ngôn ngữ miêu tả khoa trương, tác phẩm đã tạo được dấu ấn đặc sắc của sử thi. Có thể thấy rằng, sử thi anh hùng Đăm Săn đã trở thành di sản quý báu của Tây Nguyên và dân tộc Việt Nam, đánh dấu thời đại sử thi rực rỡ với vẻ đẹp “một đi không trở lại”.

Phân tích đoạn trích 11

Đăm Săn là tác phẩm sử thi nổi tiếng nhất của dân tộc Ê Đê, đồng thời đây cũng là tác phẩm chứa đựng nhiều giá trị bậc nhất của nền văn học Việt Nam. Sử thi Đăm Săn là sử thi anh hùng hào hùng, đẹp đẽ nhất của núi rừng Tây Nguyên được lưu truyền đến bây giờ. Đoạn trích Chiến thắng Mtao – Mxây là một trong những đoạn trích tiêu biểu nhất của tác phẩm này.

Đoạn trích Chiến thắng Mtao – Mxây kể về cuộc giao đấu của Mtao – Mxây và Đăm Săn. Vợ của Đăm Săn bị Mtao – Mxây cướp mất, để giành lại vợ và trả thù hành động của Mtao – Mxây thì Đăm Săn đã quyết định đến nhà Mtao – Mxây để khiêu chiến.

Trong xã hội xưa, người dân Ê- đê theo chế độ mẫu hệ, vai trò của người phụ nữ, người vợ có vai trò vô cùng quan trọng, bởi vậy mà hành động bị cướp mất vợ không chỉ là việc cá nhân, gia đình mà đó còn là nỗi nhục của cả cộng đồng. Đây cũng là nguyên nhân mà Đăm Săn quyết khiêu chiến để giành lại vợ và chứng tỏ được sức mạnh và tài năng của bản thân.


Đối thủ của Đăm Săn là Mtao – Mxây- một người cũng có sức mạnh to lớn,là người đứng đầu của một bộ tộc, do vậy mà cuộc chiến đấu cũng diễn ra căng thẳng, quyết liệt hơn. Các tác giả dân gian đã miêu tả hai nhân vật Đăm Săn và Mtao – Mxây trong thế đối lập để làm nổi bật lên tính cách của từng người. Đây cũng là nét đặc sắc nhất của cuốn sử thi này.Trích đoạn cũng làm nổi bật được sức mạnh phi thường, bản lĩnh hơn người của người anh hùng Đăm Săn.

Vẻ đẹp của Đăm Săn được thể hiện thông qua sự kiên cường của Đăm Săn khi một mình đến khiêu chiến Mtao – Mxây, khiến cho kẻ thù dù kiêu căng, ngạo mạn cũng phải nể phục và khiếp sợ trước sự xuất hiện ấy.

Hình ảnh của người anh hùng Đăm Săn được các tác giả dân gian miêu tả thật đặc biệt: Thân hình như quả dưa, đôi mắt sáng gấp ba những người bình thường, tư thế chiến đấu nhanh nhẹn như một con sóc. Chính những miêu tả có phần đặc biệt ấy đã làm nổi bật được sức mạnh và bản lĩnh phi thường của người anh hùng. Khi giao chiến cùng với Đăm Săn, dù là một người khỏe mạnh, tài giỏi nhưng Mtao – Mxây cũng phải khiếp sợ.

Bản lĩnh của người anh hùng còn thể hiện sự ngay thẳng, minh bạch, quyết không làm những điều mập mờ, không rõ ràng. Khi Mtao – Mxây lo sợ trong lúc mình đi xuống sẽ nhân cơ hội mà đâm sau lưng thì Đăm Săn đã thẳng thừng đáp: “…Sao ta lại đâm nhà ngươi khi ngươi đang đi xuống nhỉ? Ngươi xem, đến con lợn lái nhà ngươi dưới đất, ta cũng không thèm đâm nữa là”

Lời nói vừa thể hiện được khí chất ngay thẳng của Đăm Săn, đồng thời cũng là lời nói xỉ nhục đối với Mtao – Mxây. Đăm Săn chẳng qua xem hắn cũng như một con lợn đáng khinh. Thực chất, cuộc chiến đấu của Đăm Săn và Mtao – Mxây là cuộc chiến đấu giữa hai người thủ lĩnh của hai bộ lạc. Trong quan niệm của sử thi, người anh hùng là người giành chiến thắng bằng sức mạnh và trí tuệ.

Ta có thể thấy qua đoạn trích, các tác giả dân gian dành sự ưu ái hơn khi ca ngợi về tài năng của người anh hùng Đăm Săn. Trong từng cử chỉ, hành động và lời nói của Đăm Săn đều vượt trội hơn đối với kẻ thù. Đối lập với Đăm Săn, Mtao – Mxây hiện lên là một kẻ khoác lác, nói được mà không làm được, những mũi khiên của hắn ta kêu lộc cộc như những quả mướp khô. Màn múa khiên của Đăm Săn khiến cho Mtao – Mxây phải khiếp sợ mà liên tục tránh né.

Trong cuộc chiến đấu này, Đăm Săn đại diện cho chính nghĩa nên chàng không hề đơn độc, bên cạnh chàng còn có bạn bè và sự giúp đỡ của ông trời. Trước sự giúp đỡ này chàng đã ra đòn quyết định và giành được chiến thắng cuối cùng trước Mtao – Mxây và đưa được vợ về nhà.

Sau khi đã giết được Mtao – Mxây,Đăm Săn đã trả được mối thù, bảo vệ được danh dự của bản thân và cứu được vợ. Sau chiến thắng này Đăm Săn đã được sở hữu đất đai, tài sản và cả những người trong bộ lạc hắn đứng đầu. Điều đặc biệt, những người dân chúng đã tự nguyện đi theo Đăm Săn, hợp lại làm một với bộ lạc của chàng, qua đó thể hiện khát vọng của người Ê- đê về một người tù trưởng tài giỏi, có khả năng lãnh đạo cộng đồng.

Đoạn trích Chiến thắng Mtao – Mxây đã mang đến cho người đọc, người nghe cái nhìn độc đáo về người anh hùng Đăm Săn, đó không chỉ là người anh hùng có những phẩm chất tuyệt vời mà còn là mẫu hình anh hùng lí tưởng của đồng bào Ê- đê, thể hiện được khát vọng về một người thủ lĩnh tài giỏi, mang đến sự phát triển cho toàn bộ lạc. Cuộc chiến đấu của Đăm Săn thực chất là sự lí giải về nguyên nhân của các chiến tranh bộ lạc cũng như nhu cầu tất yếu của việc hợp nhất các bộ lạc thành một dân tộc thống nhất.

Phân tích nhân vật Đăm Săn trong đoạn trích Chiến Thắng Mtao – Mxây 12


Từ lâu thì hình ảnh người anh hùng sử thi được xem là trọng tâm miêu tả của bức tranh hoành tráng. Một người anh hùng mang được tầm vóc lẫn chiến công của chàng dường như cũng lại bao trùm lên toàn bộ chiến công, toàn bộ thiên nhiên và xã hội Ê-đê nữa. Trong đoạn trích “Chiến thắng Mtao – Mxây” thì nhân vật Đăm Săn đã chiến thắng tù trưởng Mtao-Mxây, từ đó thì Đăm Săn đã trở thành người anh hùng giàu có, hùng mạnh nhất. Đây cũng là đoạn trích mà nhân vật Đăm Săn hùng dũng nhất, oai phong nhất và là niềm tự hào cho cộng đồng.

Khi mà Đăm Săm chiến thắng thì tôi tớ theo về như bầy cà tong, của cải đưa về cũng nhiều như ong đi chuyển nước, tất cả dường như cứ ngập tràn trong niềm vui. Người tù trưởng Đăm Săm đã cho toàn bộ tộc ăn mừng chiến thắng. Thế rồi cả tiếng tuyên bố mở hội dõng dạc vang vọng của chàng lúc này đây cũng đã khiến cho khắp rừng núi âm vang trong không khí háo hức, vui tươi nhất. Không khí vui tươi của cả cộng đồng người Ê-đê và người Ê-ga dường như cũng đã lại được tái hiện sinh động đầy sức sống. Ở trong xã hội đó thì đó là một nét đẹp vô cùng hoành tráng, lãng mạn của người anh hùng Đăm Săn.

Tất cả những nét đẹp của người anh hùng thể hiện trong đoạn trích “Chiến thắng Mtao – Mxây” này như vừa hoành tráng vừa lãng mạn tôn lên vẻ đẹp ngoại hình cũng như sức mạnh của người tù trưởng. Người đọc có thể nhận thấy được ở đây thì Đăm Săn chàng cũng đã được miêu tả với vẻ đẹp và sức mạnh của một vị thần. Có thể nói người Ê-đê, Ê-ga dường như cũng lại ca ngợi Đăm Săn là một dũng tướng chắc chết mười mươi cũng không lùi bước. Những chi tiết miêu tả hình ảnh người anh hùng Đăm Săn cũng thật rõ ràng “Mình quấn chéo một tấm mền chiến, tai đeo nụ, sát bên mình nghêng ngang đủ giáo gươm, đôi mắt long lanh như chim, bắp chân chàng to bằng cây xà ngang, bắp đùi chàng to bằng ống bễ, sức chàng ngang sức voi đực, hơi thở chàng ầm ầm tựa sấm dậy, chàng nằm sấp thì gãy rầm sàn, chàng nằm ngửa thì gãy xà dọc”. Chỉ với nghệ thuật miêu tả, so sánh gần gũi, cụ thể với nhiều chi tiết hết sức sinh động, đồng thời cũng lại được kết hợp với nghệ thuật trì hoãn sử thi, thêm với đó chính là cách nói phóng đại sử thi, người dân Tây Nguyên lúc này đây cũng đã biến người anh hùng của họ thành một vị thần. Mà vị thần này lại hội tụ được tất cả sức mạnh của núi rừng, của vũ trụ. Đăm Săn hiện lên với những gì mạnh mẽ nhất, đẹp nhất của thiên nhiên. Đăm Săn vốn ngang tàng từ bụng mẹ và cũng phải trải qua biết bao nhiêu cuộc chiến thì  Đăm Săn đã lớn lên và trở thành chiến thần đẹp đẽ, là biểu tượng cho cộng đồng. Ở chàng có tất cả vẻ đẹp cũng như sức mạnh của thần linh thông qua trí tưởng tượng bay bổng kì diệu, thêm với đó chính là lòng mến yêu vô hạn của người Tây Nguyên. Thực sự ở chàng lại không chỉ có sức mạnh dũng mãnh chàng còn có vẻ đẹp lãng mạn biết bao với những lời kể “Chàng nằm trên võng, tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng ở dưới đất là một cái nong hoa, đầu đội khăn nhiễu, vai mang mũ hoa, chàng ăn không biết no, uống không biết say, trò chuyện không biết chán”. Tất cả điều này đã gợi lên một vị anh hùng hòa đồng không hề phân biệt vị thế cao thấp, sang hèn. Tóm lại nhân vật Đăm Săn là biểu tượng cho hài hoà giữa cái đẹp dữ dội của núi rừng, vũ trụ gợi lại cái đẹp êm ả lãng mạn của tâm hồn người Tây Nguyên. Và người đọc có thể nhận thấy được cái đẹp ấy vừa có sự cao cả, kì vĩ của người anh hùng lại vừa có nét kì diệu, thêm với đó là thật đậm đà bản sắc Tây Nguyên.

Nhân vật Đăm Săn không chỉ hiện lên với vẻ đẹp của sức mạnh và hình thể, Đăm Săn ở đây lại còn hiện lên trong lễ ăn mừng. Có thể thấy được ở chàng thì vẻ đẹp của lòng tôn kính tổ tiên, thần linh thêm với đó chính là lòng hiếu khách, một tâm hồn thuỷ chung một sự phóng khoáng rộng rãi.

Rồi sau khi chiến thắng, Đăm Săn không quên sai tôi tớ làm lễ cảm tạ tổ tiên và thần linh đã tận tâm giúp cho chàng chiến thắng mà làm lễ: “Ơ các con, ơ các con, hãy đi lấy rượu bắt trâu, rượu năm ché, trâu bảy con để dâng thần, rượu bảy ché, lợn thiến bảy con cầu cho ta được bình yên vô sự, nạn khỏi tai qua, lớn lên như sông nước, cao lên như cây rừng, không còn ai bì kịp”. Có thể thấy được chính cách Đăm Săn sai tôi tớ sắm đồ lễ cúng tế như vậy đã chứng tỏ lòng thành kính sâu sắc với thần linh, tổ tiên của chàng. Đồng thời thông qua đây nó cũng chính là tiếng nói tín ngưỡng của cả cộng đồng dân tộc Ê-đê.

Tiếp đến là khi đã lễ tạ khấn thần linh, tổ tiên xong xuôi thì Đăm Săn đã mời tất cả anh em, bạn bè, tôi tớ ăn uống linh đình: “Hỡi anh em trong nhà, hỡi bà con trong làng, xin mời tất cả đến với ta, chúng ta sẽ mở tiệc ăn mừng năm mới…”. Với tiếng mời chào sang sảng giống như chính tấm lòng hào hiệp của chàng Đăm Săn. Đăm Săm cũng đã thiết đãi bạn bè, tiếp đãi dân làng bằng những vật chất đầy đủ sang trọng chính bằng niềm vui thân ái, khiến cho cả một vùng nhão ra như nước” và tất cả ai ai cũng vui tới mức “lươn trong hang, giun trong bùn, rắn hổ, rắn mai đều chui lên nằm trên cao sưởi nắng, ếch nhái dưới gầm nhà, kì nhông ngoài bãi thì kêu inh ỏi suốt ngày đêm”. Tất cả những người bạn bè của chàng đông đúc: “Các cô gái đi lại vú đụng vú, các chàng trai đi lại ngực đụng ngực”. Tiệc tùng ăn mừng thật vui vì người dân Ê – đê lúc này đây có một vị thủ lĩnh anh hùng, quả cảm và thật hào hiệp như Đăm Săn.


Thông qua đoạn trích ta nhận thấy được chính với cách xây dựng hình tượng đẹp đẽ lớn lao của người anh hùng Đăm Săm ở trong không khí đông vui nhộn nhịp, sự lớn mạnh của cộng đồng là một đặc điểm nổi bật của sử thi Tây Nguyên. Lúc này đây thì người anh hùng sử thi được toàn thể cộng đồng suy tôn tuyệt đối, ai ai cũng mến yêu người anh hùng vì với họ người anh hùng chính là một biểu tượng quan trọng của ý thức dân tộc đẹp đẽ.

Phân tích nhân vật Đăm Săn 13

Đăm Săn là một trong những hình tượng nhân vật anh hùng nổi tiếng bậc nhất trong sử thi Tây Nguyên. Người anh hùng ấy với sức mạnh, vẻ đẹp và tài năng đại diện cho cả một cộng đồng dân tộc. Người anh hùng ấy luôn làm nên những kỳ tích vĩ mô đem lại cuộc sống ấm no cho đồng bào cũng như mang lại niềm tự hào cho cộng đồng, thắp sáng lên vẻ đẹp truyền thống nối tiếp cho những thế hệ sau.

Đăm Săn là tù trưởng giàu có và bề thế nổi danh cả một vùng, vị tù trưởng này có hai người vợ là Hơ Nhị, Hơ Bhị, hai người vợ xinh đẹp và giỏi giang càng giúp Đăm Săn củng cố thêm vị trí của mình trong lòng cộng đồng. Tù trường sắt Mtai Mxây thấy vậy thì đem lòng đố kị, nhân lúc Đăm Săn cùng con dân buôn làng đi săn bắt bèn dùng mưu kế hèn hạ bắt cóc người vợ tên Hơ Nhị của Đăm Săn đi.

Đối với cộng đồng người Ê- đê vốn theo chế độ mẫu hệ, việc bị cướp vợ là một nỗi nhục ê chề không thể chấp nhận được, không chỉ là đối với người bị cướp vợ mà còn đối với cả cộng đồng. Chính vì vậy, việc đối đầu lại với tù trưởng sắt Mtao Mxây, đấu tranh giành lại người vợ thân yêu của Đăm Săn là điều cần thiết và vô cùng chính đáng.

Ngay từ khi bước vào trân quyết chiến, tinh thần chung phía bên Đăm Săn đã luôn hừng hực khí thế, họ quyết chiến với lòng nhiệt tình vì sự chính nghĩa, về lẽ phải trong cuộc sống, hành động của tù trưởng sắt là rất đáng lên án, cướp vợ người khác, phá hoại hạnh phúc gia đình. Và vẻ đẹp của Đam Săn hiện rõ ngay từ khi chàng bước chân vào lãnh địa của Mtao Mxây. Không chút đớn hèn, Đăm Săn cứ thẳng đường mà tiến bước, xông thẳng vào lãnh địa chính của tên tù trưởng Sắt. Đăm Săn xông tới tận chân cầu thang nhà kẻ thù mà dõng dạc khiêu chiến “Ơ diêng! Ta thách nhà ngươi xuống đây đọ đao với ta đấy”. Ngược lại, tên tù trưởng Sắt lại có vẻ khiếp nhược: “hắn đi từ nhà trong ra nhà ngoài, dáng tần ngần do dự, mỗi bước mỗi đắn đo”. Hắn còn có suy nghĩ: “Ta sợ ngươi đâm ta khi ta đang đi lắm”. Đáp lại, Đăm Săn khẳng khái trả lời, bộc lộ sự khinh bỉ kẻ thù bằng tinh thần thượng võ của mình: “Sao ta lại đâm ngươi khi ngươi đang đi nhỉ? Ngươi xem, đến con lợn nái của nhà ngwoi dưới đất, ta còn k thèm đâm nữa là”.

Chỉ cần chừng ấy những chi tiết thôi cũng đủ để cho người đọc nhìn nhận thấy được tâm thế và bản lĩnh của hai vị tù trưởng này, Tù trưởng sắt Mtao Mxây thì đớn hèn, ngay cả đế cướp vợ người khác cũng phải rình lúc chủ ngôi nhà đi vắng, còn Đăm Săn trước sau như một với tinh thần trượng nghĩa và của sự chính nghĩa. Mới vào cuộc giao đấu mà Đăm Săn đã nhường địch thủ quyền chủ động tấn công nhưng tên tù trưởng sắt Mtao Mxây lại hèn nhát, sợ sệt, tìm mọi cách để trì hoãn, và đến khi không còn cách nào để đùn đẩy thì hắn cũng vung khiên mà múa với tiếng khiên rất tức cười: “kêu lạch xạch như quả mướp khô.” cái hành động vung kiếm thôi cũng chậm chap, vụng về. Và đến lúc Đăm Săn thể hiện bản lĩnh của mình. Sử dụng biện pháp nghệ thtuật so sánh đậm chất dân gian, tác giả đã cho ta thấy sự chậm chạp, vụng về, kém cỏi của Mtao Mxây. Còn Đăm Săn, với bản lĩnh của người anh hùng chiến trận, khi Mxây múa khiên, Đăm Săn có màn múa khiên như phô diễn tất cả sức mạnh, vẻ đẹp và sự dũng mãnh “Một lần xốc tới chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô. Chàng chạy vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây”. Những câu văn có chút khoa trương, khuyếch đại nhưng không vì thế mà khiến khán giả nghi kị vì độ chính xác mà vẻ đẹp của chàng Đăm Săn càng được thể hiện nổi bật hơn cả. Ngay lúc này, Mtao Mxây đã trở nên hoảng loạn, chạy trốn, hắn vội va “bước cao bước thấp chạy hết bãi đông sang bãi tây” và vung dao chém lại chàng nhưng chỉ trúng một cái chão cột trâu. Mới có một hiệp giao đấu mà dường như Đăm Săn đã nắm chủ hoàn toàn tình thế.

Vào đến hiệp đấu thứ 2, Đăm Săn được người vợ của mình tiếp thêm sức mạnh với một miếng trầu, khí thế càng thêm mạnh mẽ: “chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa dưới thấp, gió như lốc… Khi chàng múa chạy nước kiệu, quả núi 3 lần rạn nứt, 3 đồi tranh bật rễ bay tung”. Đăm Săn như hóa cùng những ngọn gió, bão, lốc, từng bước chân, mũi giáo, chiếc khiên cũng hừng hực khí thế. Và cây giáo thần của Đăm Săn nhằm vào đùi, vào người Mtao Mxây mà phóng tới, lần nào cũng đâm trúng nhưng không thủng được da thịt của Mxây. Đăm Săn dũng mãnh thể hiện uy lực và sức mạnh của mình, nhưng không thể hạ gục được Mta Mxây vì hắn có bộ giáp sắt bảo hộ. Nó đã khiến cho Đăm Săn không thể kết thúc trận đấu theo ý mình, mặc dù chàng hơn hắn Mxây sức khoẻ, sự nhanh nhẹn, lòng dũng cảm.

Bước sang hiệp giao đấu thứ ba, Đăm Săn vừa chạy, vừa mộng thấy ông trời. Chàng cầu cứu ông trời và được ông trời chỉ dẫn. Đăm Săn như bừng tỉnh, trở nên nhanh nhẹn, quyết liệt và dứt khoát. Nhanh như chớp chàng “chộp ngay lấy cái chày mòn ném trúng vành tai Mtao Mxây, khiến cho cái giáp của Mtao Mxây tức thì rơi xuống loảng xoảng”. Chi tiết này thể hiện sự sáng tạo những chi tiết kỳ ảo của tác giả dân gian, tuy nhiên, được sự trợ giúp của ông Trời để đi đánh kẻ thù không chứng tỏ Đăm Săn yếu đuối hay sức mạnh không lớn lao, mà việc được sự trợ giúp của thần linh càng làm tăng thêm thanh thế uy danh của Đăm Săn. Nó thể hiện mối quan hệ gần gũi, thân tình của chàng với thần linh. Nó cũng chứng tỏ cuộc chiến của chàng là cuộc chiến chính nghĩa nên được thần linh trợ giúp. Và cuối cùng chính nghĩ cũng thuộc về Đăm Săn, tên tù trưởng Sắt bị tiêu diệt.

Sau trận đấu, chiến thắng thuộc về Đăm San và cách giải quyết vấn đề của chàng càng khiến người ta thêm yêu thương và cảm phục chàng, Đăm Săn không hề có bất cứ hành động nào làm tổn hại tới tôi tớ, dân làng của Mtao Mxây, không hề có việc chàng trả thù. Chàng còn có mong muốn đưa dân làng của Mtao Mxây về hoà nhập với bộ tộc của mình để cùng nhau xây dựng một cộng đồng lớn mạnh. Bằng tấm lòng nhân ái, vị tha, Đăm Săn đã chủ động đề nghị, thuyết phục dân làng của Mtao Mxây về với bộ tộc của mình. Đăm Săn chân thành mong muốn cho mọi người có một cuộc sống hạnh phúc và thanh bình.

Không chỉ nghĩ cho bản thân mình, cho gia đình mình, Đăm Săn còn luôn lo nghĩ cho cộng đồng dân tộc, hết mình vì sự bình yên và phồn thịnh của cộng đồng. Chiến thắng của chàng là vô cùng xứng đáng và đáng tự hào.

Phân tích người anh hùng Đăm Săn trong đoạn trích Chiến thắng Mtao-Mxây 14

     Nhận định về sử thi Đăm Săn, nhà nghiên cứ Nhi-cu-lin nhận xét: “Sử thi Đăm Săn là câu chuyện thơ về cuộc đời của người dũng sĩ và những chiến công của chàng. Những người diễn xướng không chỉ ca ngợi thủ lĩnh của bộ lạc là Đăm Săn mà cất lời ca ngợi tất cả những người của cộng đồng – tất cả người làng”. Đây là nhận định hoàn toàn xác đáng, ngắn gọn để thấy được vẻ đẹp phẩm chất, ngoại hình của người anh hùng Đăm Săn.

     Trước hết, Đăm Săn mang vẻ đẹp hình thể khỏe mạnh cường tráng. Vẻ đẹp hình thể của chàng không được miêu tả từ đầu đoạn trích, mà chủ yếu tập trung ở cuối đoạn trích, khi ăn mừng chiến thắng trở về. Hình thể cường tráng, vạm vỡ: “Bắp chân chàng to bằng cây xà nàng, bắp đùi chàng to bằng ống bễ, sức chàng ngang sức voi đực, hơi thở chàng ầm ầm tựa sấm dậy, chàng nằm sấp thì gãy rầm sàn, chàng nằm ngửa thì gãy xà dọc: Đăm Săn vốn đã ngang tàng từ trong bụng mẹ”. Đoạn văn ngắn nhưng tác giả sử dụng hàng loạt biện pháp nghệ thuật so sánh, phóng đại trùng điệp, liên tiếp nhau để làm nổi bật vẻ đẹp hình thể của Đăm Săn. Qua đó thể hiện tình cảm yêu quý, kính trọng và ngợi ca vẻ đẹp của chàng, đồng thời cũng là sự khẳng định vẻ đẹp sức mạnh của cộng đồng.

     Không chỉ đẹp về ngoại hình, Đăm Săn còn hội tụ đầy đủ trong mình phẩm chất anh hùng, phẩm chất đó được thể hiện rõ trong trận chiến với Mtao Mxây. Mtao Mxây cướp vợ Đăm Săn trong khi chàng đang đi làm nương cùng bà con trên rẫy. Khi trở về buôn, Đăm Săn dẫn mọi người đến buôn làng của Mtao Mxây để khiêu chiến. Trước thái độ ngạo mạn, khiêu khích của Mtao Mxây: “Tay ta đang còn bận ôm vợ hai chúng ta ở trên nhà này cơ mà”, Đăm Săn càng tỏ ra kiên quyết, mạnh mẽ hơn: “Xuống ngay, diêng! Xuống, diêng”. Thái độ của chàng vô cùng dứt khoát, dồn kẻ thù vào cuộc giao đấu, chàng quyết sống chết với Mtao Mxây một trận để phân chia thắng bại. Đăm Săn và Mtao Mxây trải qua hai hiệp đấu. Mỗi hiệp chàng lại hiện lên với một vẻ đẹp khác nhau. Hiệp thứ nhất, chàng múa những đường khiên vô cùng đẹp mắt: “Đăm Săn rung khiên múa. Một lần xốc tới, chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô. Chàng chạy vun vút qua phía Đông, vun vút qua phía Tây”. Thủ pháp phóng đại đã cho thấy sức mạnh, vẻ đẹp phi thường của Đăm Săn. Càng về sau sức mạnh của Mtao Mxây càng yếu, hắn yêu cầu Hơ Nhị ném cho mình thêm miếng trầu để gia tăng sức mạnh, nhưng Đăm Săn đã nhanh chóng đoạt được miếng trầu, khiến cho sức mạnh của chàng tăng lên gấp bội. Sự xuất hiện của miếng trầu và người vợ có ý nghĩa đặc biệt với Đăm Săn. Hơ Nhị là vợ chính thức của chàng, bởi vậy, miếng trầu ném ra Đăm Săn bắt được chính là tình yêu tiếp sức cho chàng, để Đăm Săn phóng giáo trúng đùi Mtao Mxây. Nhưng áo giáp của Mtao Mxây không thủng, khiến cho Đăm Săn thấm mệt, chàng vừa chạy vừa ngủ và nằm mơ thấy ông Trời. Trong giấc mơ ông Trời đã chỉ ra lí do vì sao chàng chưa chiến thắng được Mtao Mxây và đưa ra giải pháp cho chàng. Ông Trời là nhân vật trở thủ thứ hai giúp đỡ cho chàng, chi tiết này cho thấy cuộc chiến đấu của Đăm Săn là chính nghĩa bởi vậy nên không chỉ nhận được sự ủng hộ của con người mà còn nhận được sự trợ giúp của các thế lực siêu nhiên. Đăm Săn choàng tỉnh và tiếp tục chiến đấu với Mtao Mxây. Cuối cùng chàng đã giành được thắng lợi vẻ vảng, khiến cho Mtao Mxây phải sợ hãi rúc vào chuồng lợn xin hàng. Cuộc chiến với Mtao Mxây càng cho ta thấy rõ sự anh dũng, sức mạnh phi thường của chàng Đăm Săn.

     Không chỉ là một anh hùng, Mtao Mxây còn là người có lòng nhân hậu và đức khoan dung. Trong đoạn trích cũng như toàn bộ tác phẩm ta thấy rằng không có chi tiết nào nói về việc Đăm Săn đi cướp bóc của buôn làng khác. Chàng đến buôn làng của Mtao Mxây mục đích là để đòi lại vợ. Sau khi giết chết Mtao Mxây, dân làng không còn ai đứng đầu, họ cần một tù trưởng để dẫn dắt, cần một cộng đồng để chung sống. Bởi vậy, Đăm Săn mới ra lời ướm hỏi và kêu gọi họ: “Ơ nghìn chim sẻ, ơ vạn chim ngói! Ơ tất cả tôi tớ bằng này! Các ngươi có đi với ta không?”. Chàng còn gõ vào mạch, vào phên từng nhà trong làng. Những cử chỉ hành động đó cũng đủ cho thấy sự chân thành của chàng. Đáp lại sự chân thành đó, dân làng: “Không đi sao được, làng chúng tôi phía bắc đã mọc cỏ gấu, phía nam đã mọc cỏ hoang, người giàu cầm đầu chúng tôi nay đã không còn nữa”. “Đoàn người đông như bầy cà tong, đặc như bầy thiêu thân, ùn ùn như kiến, như mối. Tôi tớ mang của cải về nhiều như ong đi chuyển nước, như vò vẽ đi chuyển hoa, như bầy trai gái đi giếng làng cõng nước”. Không khí trở về tấp nập, nhộn nhịp, buôn làng của Đăm Săn càng trở nên vững mạnh, giàu có và thịnh vượng hơn.

     Ngoài ra, cũng cần thấy rằng Đăm Săn còn là người trọng tình nghĩa, ghi nhớ công ơn tổ tiên và những người đã ngã xuống. Mặc dù đoạn trích không miêu tả cảnh đổ máu, nhưng chắc chắn rằng trong trận đấu đó đã có rất nhiều người ngã xuống. Bởi vậy lễ cúng người mất và thần linh để tưởng nhớ và biết ơn những người đã hi sinh vì nghĩa lớn đã được tổ chức. Lễ vật dùng cúng thần, tổ tiên vô cùng long trọng và hậu hĩnh để cầu sức khỏe, bình yên và sự thịnh vượng. Sau đó lễ ăn mừng chiến thắng cũng diễn ra hết sức long trọng, tưng bừng: tiếng cồng chiêng vang lên khắp nơi, người đến từ bốn phương, chật ních. Ai cũng được đón tiếp long trọng, ăn uống no say thỏa thích.

     Xây dựng nhân vật Đăm Săn tác giả dân gian đã sử dụng linh hoạt các biện pháp so sánh, phóng đại để làm nổi bật vẻ đẹp và sức mạnh phi thường của chàng. Ngôn ngữ đối thoại của nhân vật hết sức linh hoạt, giàu kịch tính, những câu yêu cầu, mệnh lệnh, lời kêu gọi tạo nên không khí hùng tráng cho toàn bộ thiên truyện.

     Qua đoạn trích ta có thể thấy Đăm Săn là một người anh hùng, hội tụ những phẩm chất đẹp đẽ nhất: trọng danh dự, gắn bó với hạnh phúc gia đình, chiến đấu không chỉ để cứu vợ mà còn nhằm mục đích cao cả hơn đó là làm cho cuộc sống của mọi người được ấm no, hạnh phúc. Ta có thể thấy Đăm Săn là hội tụ vẻ đẹp, tài năng, sức mạnh và ý chí của cộng đồng, dân tộc.

Phân tích người anh hùng Đăm Săn trong đoạn trích Chiến thắng Mtao-Mxây 15

 Sử thi là một thể loại hay trong văn học Việt Nam, nó đã bộc lộ rõ những hình ảnh thể hiện những chi tiết hào hùng và mạnh mẽ nhất trong dân tộc, những anh hùng dân tộc nổi bật và làm nên những trang lịch sử vẻ vang đó là người anh hùng Đăm Săn.

   Đăm Săn là người anh hùng của dân tộc sử thi, những hình ảnh của người anh hùng này đã hiện lên mạnh mẽ trong tác phẩm, các hình ảnh đó không chỉ đem lại cho con người nhiều những hình ảnh mạnh mẽ nhất cho dân tộc của mình. Người anh hùng của dân tộc đã hiện lên mạnh mẽ và nó tác động mạnh mẽ đến cuộc sống của những người dân ở đây, những hình ảnh trong dân tộc không chỉ để lại những hình ảnh sâu sắc nhất. Chi tiết ở đầu câu chuyện dẫn đến làm nổi bật người anh hùng này đó là Hơ Nhị bị bắt cóc, những hình ảnh đi cứu Hơ Nhị của Đăm Săn và sự thách thức của Đăm Săn và Mtao Mxay đã làm rõ lên hình ảnh và bóng dáng của dân tộc mình.

   Hình ảnh của người anh hùng này nổi bật lên trong chi tiết đó là cuộc chiến đấu để cứu Hơ Nhị những trận đấu diễn ra mạnh mẽ và nó đã làm cho hình ảnh của vị anh hùng này nổi bật hơn, hình ảnh đó đã làm cho nhân vật này hiện lên trong những khoảnh khắc tuyệt vời nhất. Các hình ảnh về vị anh hùng này đã hiện lên trong những lần múa kiếm với Mtao Mxay, những cuộc chiến đấu mạnh mẽ và hình ảnh của Đăm Săn hiện lên trong từng khoảnh khắc, ở hiệp 1, Mtao Mxay tỏ ra kiểu ngạo và là người múa kiếm trước, nhưng trước những hình ảnh đó Đăm Săn vẫn rất bình tĩnh và ôn tồn, ở chi tiết đó cho chúng ta thấy về tính cách của vị anh hùng này, một người luôn bình tĩnh và lý trí trước kẻ thù, sự ôn tồn và bình tĩnh sẽ để cho vị anh hùng này giải quyết công việc tốt nhất, những hình ảnh kiêu ngạo và những cuộc múa kiếm của kẻ thù không làm cho lý trí của Đăm Săn lung lay.

   Dùng lý trí để giải quyết công tốt công việc của mình cũng chính là giải quyết tốt công việc của toàn dân tộc, niềm tự hào về truyền thống dân tộc vẻ vang đã mang lại nhiều những ý nghĩa nhất định và những ảnh hưởng sâu sắc. Tiếp theo cuộc chiến đấu vẫn diễn ra sôi nổi và hàng loạt những hình ảnh thể hiện tài năng và phẩm chất của Đăm Săn đã hiện lên mạnh mẽ và nó tác động sâu sắc đến con người này, hình ảnh của vị anh hùng dân tộc nổi lên qua những bước múa kiếm mạnh mẽ và nó tác động sâu sắc đến hình ảnh của anh hùng này.

Khi múa kiếm những hình ảnh múa kiếm oai vệ và nó tác động sâu sắc đến hình ảnh của vị anh hùng này, những hình ảnh đó làm cho chân dung của vị anh hùng này nổi bật và hiện hữu mạnh mẽ nó không chỉ đem lại những hình ảnh đó cho cả dân tộc của mình. Những hình ảnh của dân tộc và nó đã tác động đến hình tượng của người anh hùng dân tộc, những hình dáng vẻ vang và nó đã hiện hữu lên thêm cho hình ảnh cuộc sống của cuộc sống những người anh hùng này, hình ảnh của dân tộc đã hiện hữu lên trên con người của Đăm Săn, Đăm Săn là một vị anh hùng anh dũng và lẫm liệt hình ảnh đó đã dựa trên những hình ảnh mạnh mẽ và tác động mạnh mẽ và nó trở nên vẻ vang và hùng vĩ lên trên con người của mình.

   Đăm săn có nhiều hình ảnh đẹp thông qua cuộc thách đấu với Mtao Mxay Đăm săn là một anh hùng dũng cảm , mạnh mẽ trước những gì mà Mtao Mxay nói , không có một đắn đo gì Đăm săn đã nói ra những gì mà mình mong muốn, những hình ảnh đó đã tạo nên một người hùng dũng và tạo nên nhiều những ấn tượng sâu sắc trong long người đọc, hình ảnh người anh hùng này hiện hữu lên trên trong nhiều chi tiết và hình ảnh đó không chỉ mang lại cho con người những suy nghĩ nhất định, trước hình ảnh chiến đấu mạnh mẽ người anh hùng này đã làm nổi bật lên trong con người những hình ảnh hiện hữu sinh động và mạnh mẽ nhất, hàng loạt những hình ảnh đã thể hiện được điều đó đó là cuộc chiến một mất một còn giữa vị tù trưởng những hình ảnh mang những đặc trưng sâu sắc trong cuộc chiến đấu giữa các anh hùng của dân tộc sử thi.

   Hình ảnh về người anh hùng Đăm Săn với dân làng, với chiến thắng trở về Đăm Săn trong lòng dân chúng đã thể hiện mạnh mẽ trong mỗi người dân trong làng, hình ảnh đó không chỉ đem lại sự tin tưởng tuyệt đối đối với Đăm Săn, niềm vui chiến thắng khi trở về và những cuộc chiến đã giành được nhiều thắng lợi vẻ vang, những cuộc chiến đấu đó không chỉ mang lại nhiều những điều vẻ vang và hạnh phúc đối với cuộc sống của mình, những hình ảnh đó đã tạo nên nhiều những hình ảnh mang đặc trưng nhất định đối với truyền thống của dân tộc sử thi. Những hình ảnh trên không chỉ làm nổi bật lên vị anh hùng của dân tộc ta mà đó là niềm tự hào vô bờ bến đối với những vị anh hùng của đất nước, truyền thống dân ta, và những chiến thắng đó đã đem lại nhiều thắng lợi và tự hào về truyền thống của dân tộc mình.

   Đăm Săn là một niềm tự hào đối với sử thi, vị anh hùng này đã hiện lên trên trang văn của dân tộc những hình ảnh mang nhiều đặc trưng nhất, các hình ảnh đó đã tạo dựng nhiều những con người anh hùng thắng lợi của cuộc chiến đấu của dân tộc ta. Đăm Săn là một người có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đối với dân tộc sử thi, nhờ chiến thắng được kẻ thù chính vì vậy Đăm Săn là một vị anh hùng dũng cảm và hết lòng vì dân chúng, tất cả những hình ảnh đó đã tác động mạnh mẽ đến truyền thống của dân tộc Việt Nam. Sự đoàn kết và tin tưởng vào vị tù trưởng đó đã đem lại những hình ảnh vẻ vang và có ý nghĩa nhất. Hình ảnh của những người anh hùng này không chỉ dừng lại ở cuộc chiến đấu với Mtao Mxây mà nó còn hiện hữu trong những giây phút vẻ vang trước dân làng, những đối thoại đó đã làm cho hình dáng và phẩm chất của anh hùng này được nâng cao.

   Các hình ảnh tiếp theo của câu chuyện đã làm nổi bật được cuộc sống của vị anh hùng này đối với truyền thống của dân tộc ta, mỗi chúng ta rất tự hào về truyền thống của dân tộc. Trước thắng lợi của Đăm Săn các tù trưởng của dân tộc đã hội họp về đây để ăn mừng, và chung vui cùng cả dân tộc này. Nhờ chiến thắng đó mà Đăm Săn xây dựng được nhiều những tiếng vang trong cuộc đời, Đăm Săn thu hút được nhiều người tham gia và cùng vào đội của Đăm Săn, tinh đến thời điểm đó thì Đăm Săn đã thống lĩnh một số lượng người rất lớn và tạo dựng niềm tin mạnh mẽ cho con người.

   Cuộc chiến đấu đó không chỉ đem lại cho mỗi người khi đọc câu chuyện này hiểu rõ được nhân vật Đăm Săn một người luôn luôn vì đất nước và có những ước muốn vẻ vang đối với dân tộc của chúng ta. Mỗi người khi đọc tác phẩm này có lẽ sẽ ấn tượng nhất đối với vị anh hùng Đăm Săn và nó mang lại nhiều những ý nghĩa quan trọng và tác động lớn mạnh nhất tới con người và hình ảnh của dân tộc đã hiện lên mạnh mẽ và nó mang nhiều ảnh hưởng to lớn đối với dân tộc Việt Nam. Hình ảnh của Đăm Săn đã làm nổi bật lên truyền thống vẻ vang của dân tộc và niềm tự hào về truyền thống của dân tộc sử thi, hàng loạt những chi tiết của bài đã thể hiện được điều đó và chúng ta nên tự hào về truyền thống của dân tộc ta.

Bài văn phân tích người anh hùng Đăm Săn 16

Đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây là một trong những đoạn trích tiêu biểu nằm trong chương 34 của bộ sử thi Đăm Săn. Qua đoạn trích, ta không chỉ thấy được sức mạnh cộng đồng, con người Tây Nguyên mà còn cảm nhận được vẻ đẹp uy nghi, hùng tráng của người anh hùng sử thi. Điều đó được thể hiện rõ qua nhân vật người tù trưởng Đăm Săn với chiến công lẫy lừng.

Sức mạnh và tài năng của Đăm Săn trước hết được thể hiện qua cuộc đấu với Mtao Mxây. Cuộc đấu xảy ra khi Đăm Săn nghe tin vợ mình bị bắt, đó là ngòi nổ Mtao Mxây gây ra, Đăm Săn chủ động tới trước chân cầu thang của hắn để thách đấu. Vẻ uy nghi cùng những lời lẽ bản lĩnh, thách thức của chàng khiến Mtao Mxây phải sợ hãi, phân vân ” Xuống, giêng! Xuống, giêng!….hun cái nhà của người cho mà xem”. Mtao Mxây đành chấp nhận bước xuống trong nỗi lo sợ bị Đăm Săn đâm lén, nhưng đời nào một anh hùng lại làm chuyện tiểu nhân, chỉ có kẻ bỉ ổi mới chực chờ người khác không để ý mà ra tay hành động “Sao ta lại đâm ngươi…..ta cũng không thèm đâm nữa là”. Rõ ràng trong lời nói của Đăm Săn đã thể hiện rõ khí chất của một bậc anh hùng, mạnh mẽ, dứt khoát và quyết liệt. Khác với một Mtao Mxây hèn nhát, tiểu nhân, thích khích bác người khác mà thiếu bản lĩnh. Khi hắn bước xuống với xiêm áo lộng lẫy tựa vị thần, vũ khí sắc bén với gươm óng ánh cầu vồng trong cái dáng vẻ tần ngần do dự, bước đi mà chẳng dám thì cũng là lúc mà hình ảnh Đăm Săn được nổi bật hơn.

Bước vào trận chiến, Đăm Săn nhường cho hắn múa khiên trước, vậy mà hắn tìm cách để ép chàng mua trước bằng lời lẽ hiếu thắng, khoe khoang :” người mới là người múa trước…..đã gãy mất cánh”. Sau cùng hắn vẫn múa trước với những đường múa chán nản, ” kêu lạch xạch như quả mướp khô”, Đăm Săn vẫn đừng im nhìn hắn mua một cách khinh bỉ, ” Miếng múa ngươi học ai đấy, ngươi múa chơi đấy phải không?”. Vậy mà hắn vẫn không thôi khoe khoang những vẻ vang của mình, còn Đăm Săn cứ việc múa những đường gươm đầy điêu luyện, thể hiện một tài năng xuất chúng của mình ” Đăm Săn rụng khiên khiên múa…..vun vút qua phía tây”.

Sự đối lập giữa màn đấu kiếm đã cho thấy một Đăm Săn đầy hùng dũng trong chiến trận, một kẻ khó lòng ai có thể vượt qua. Nhìn thấy sức mạnh ấy của chàng, Mtao Mxây phải vội cầu cứu Hơ Nhị nhưng miếng trầu nàng trao lại bị Đăm Săn chụp được, lúc này sức mạnh và sinh lực của chàng càng tăng lên gấp bội. Rồi tiếp tục là những trận múa, những đòn đánh đuổi mạnh mẽ , thần tốc vào kẻ địch ” Thế là Đăm Săn lại múa…..Chàng đâm vào người Mtao Mxây cũng không thủng”. Được sự trợ giúp của ông Trời, Đăm Săn liền dùng chày mòn ném vào vành tai địch, truy đuổi đến cùng , hắn phải van xin cầu phúc, nhưng sự kiện quyết của Đăm Săn đã giết chết hắn, đầu Mtao Mxây bị đem bêu khắp đường.

Chiến thắng Mtao Mxây không chỉ là chiến thắng cá nhân mà còn là chiến công của cộng đồng. Bởi vậy mà khi Đăm Săn kêu gọi mọi người đi cùng đều được nhân dân tin tưởng đi theo “Ơ ngân chim sẻ, ơ vạn chim ngói….chúng ta về nào!”. Với những người vô tội, chàng không hề một chút mảy may trách móc, trái lại muốn họ cùng mình xây dựng một cộng đồng giàu mạnh, thịnh vượng hơn. Đó là vẻ đẹp của một tấm lòng lơn, tấm lòng rộng lượng vì nhân dân.

Không chỉ mang vẻ đẹp về tài năng, phẩm chất, ở Đăm Săn còn có cả vẻ đẹp về ngoại hình. Trong bữa tiệc thiết đãi mừng năm mới, Đăm Săn uy nghi và to lớn như một tướng lĩnh thư thái, một dũng tướng hào hùng “Chàng nằm trên võng….ở dưới đất là một cái nông hoa”, ” Ngực quấn chéo một tấm mền…..Đăm Săn vốn đã ngang tàng từ trong bụng mẹ”. Đánh tiếng Đăm Săn vang dội khắp mọi miền, đến cả vạn vật sông núi cũng phải kính trọng, nể phục. Cộng đồng trong tay Đăm Săn ngày một phát triển, giàu có chính là nhờ phúc phần và tài năng của vị tù trưởng anh minh.

Đăm Săn qua đoạn trích hiện lên là một người anh hùng đầy đẹp đẽ, một tù trưởng trách nhiệm, bản lĩnh. Hình ảnh Đăm Săn giúp em thêm tự hào hơn về lịch sử dân tộc, tin tưởng vào sức mạnh của chính nghĩa và cố gắng hoàn thiện, xây dựng bản thân mỗi ngày cả về trí tuệ và thể chất, xứng đáng là một ” tù trưởng” của xã hội mới hôm nay, xây dựng và cống hiến cho đất nước giàu mạnh.

Bài văn phân tích người anh hùng Đăm Săn  17

Sử thi là một thể loại văn học độc đáo, Việt Nam ta đã sưu tầm được khá nhiều bộ sử thi có giá trị từ các dân tộc thiểu số như Mường, Thái và các dân tộc anh em ở Tây Nguyên. Song song với văn hóa cồng chiêng thì sử thi cũng là một di sản văn hóa phi vật thể mang tầm thế giới, cần được bảo tồn và phát huy hơn nữa. Chiến thắng Mtao Mxây là một đoạn trích ngắn trong bộ sử thi khá nổi tiếng Đăm Săn của đồng bào Tây Nguyên, kể về một trong những chiến công lẫy lừng của người anh hùng Đăm Săn.

Sử thi là một thể loại văn học có dung lượng rất đồ sộ, từ vài nghìn câu tới hàng vạn câu, tái hiện được những nội dung mang tầm vóc lớn lao. Thuộc loại hình tự sự dân gian. Khi xây dựng nhân vật hình tượng của sử thi thì thường là nhân vật có tầm vóc phi thường, có nhiều chiến công kỳ tích, hào hùng, là niềm tự hào cho cả dân tộc. Sử thi có thể được kể bằng văn xuôi hoặc văn vần, giọng điệu tráng lệ. Có hai loại là sử thi thần thoại và sử thi anh hùng.

Đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây nằm trong chương 34 của sử thi Đăm Săn, kể về một trong những chiến công nổi bật nhất của Đăm Săn trong cuộc chiến với tù trưởng trưởng Sắt Mtao Mxây, để giành lại vợ, đồng thời mở rộng lãnh thổ, đất đai. Hình tượng người anh hùng Đăm Săn được xây dựng một cách đẹp đẽ và hùng tráng.

Đầu tiên hình tượng nhân vật Đăm Săn hiện lên trong trận chiến đấu với Mtao Mxây. Trước khi cuộc chiến bắt đầu, Đăm Săn sau khi nghe tin vợ mình là Hơ Nhị bị bắt đi đã rất tức giận. Chàng đã đến tận chân cầu thang của nhà Mtao Mxây, để gọi kẻ thù ra khiêu chiến, để trả thù. Nhưng ngược lại với sự dũng cảm, thiện chiến của Đăm Săn thì Mtao Mxây lại sợ hãi, nhút nhát trước sự hùng hổ của Đăm Săn mà không dám bước xuống để đối mặt, chỉ đến khi bị Đăm Săn dọa phá nhà thì hắn mới dám xuống. Mtao Mxây bước xuống với phục trang lộng lẫy, bệ vệ nhưng dáng điệu lại tần ngần, do dự không có khí thế của một vị anh hùng.

Đăm Săn đã có những lời khiêu chiến “Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đấy”, với kẻ thù nhưng không được đáp ứng, thậm chí còn bị trêu tức “Tay ta đang còn bận ôm vợ hai của chúng ta ở trên nhà này cơ mà”. Vì lẽ đó Đăm Săn càng nổi giận hơn, lời của chàng trở nên giục giã và mang tính đe dọa, đòi bổ đôi sàn hiên, cầu thang, đốt nhà Mtao Mxây. Mtao Mxây sợ hãi đành phải xuống, nhưng không quên nhắc nhở Đăm Săn không được làm hại mình. Thấy vậy Đăm Săn đã khảng khái khẳng định sẽ không làm trò đánh lén, kèm theo đó là trạng thái khinh bỉ dành cho sự nhút nhát của Mtao Mxây. Đăm Săn ngầm so sánh kẻ thù với những con lợn nái, con trâu của nhà hắn mà chàng không thèm đâm, không thèm để vào mắt. Qua những lời thoại và hành động thẳng thắn như vậy, ta có thể thấy được Đăm Săn là một con người đàng hoàng, luôn trong thế chủ động, mang trong mình tinh thần thượng võ của một người anh hùng. Còn Mtao Mxây thì lại là kẻ yếu đuối nhát gan, chỉ biết làm trò lén lút, châm chọc, ghen ăn tức ở, ỷ mạnh ăn hiếp phụ nữ, không xứng là một đấng nam nhi.

Trước lời khiêu khích, thách đấu của Đăm Săn, Mtao Mxây buộc phải chấp nhận thách đấu, tại cuộc chiến ta lại càng hiểu rõ về con người của chàng Đăm Săn. Cuộc chiến gồm có 4 hiệp, trong hiệp 1 Đăm Săn đã yêu cầu Mtao Mxây múa khiên trước nhưng Mtao Mxây lại tìm mọi cách để đùn đẩy, tự nhận mình còn non yếu, không dám múa trước. Tuy nhiên cuối cùng hắn vẫn phải múa trước, còn Đăm Săn đứng yên không nhúc nhích. Trong đôi mắt của Đăm Săn, Mtao Mxây múa khiên lạch xạch như một quả mướp khô, thậm chí chàng còn có chút khinh bỉ, hài hước hỏi: “Miếng múa ấy ngươi học ai vậy? Ngươi múa chơi đấy phải không, ơ diêng?” . Tuy nhiên Mtao Mxây không hề biết xấu hổ, lại còn khoe khoang những chiến tích chẳng biết có thật hay không của mình. Còn Đăm Săn lại rất khiêm tốn, thật thà, không khoe khoang gì cả.

Trong hiệp 2 đến lượt Đăm Săn rung khiên múa, chàng múa vừa khỏe, vừa đẹp, vừa dũng mãnh, lại nhanh nhẹn phóng qua đồi tranh, đồi lồ ô, khiến cho Mtao Mxây phải chật vật khó khăn bước cao bước thấp đuổi theo từ bãi này tới bãi kia, đầy thảm hại. Sự kém cỏi của Mtao Mxây càng thể hiện khi hắn phản đòn mà chẳng chém nổi kheo chân của Đăm Săn thay vào đó là chắm phập vào cái chão cột trâu. Đăm Săn lại càng thêm coi thường hắn, mà hỏi chế giễu: “Sao ngươi lại chém cái chão cột trâu? Còn kheo chân ta ngươi dành làm gì?”, nhân vật Mtao Mxây lại càng trở nên hài hước hơn.

Trong hiệp ba vì cay cú Mtao Mxây yêu cầu Hơ Nhị ném trầu cho ăn nhưng trớ trêu hắn lại chẳng bắt trúng mà bị Đăm Săn nhanh tay chụp được, chàng ăn rồi thì sinh lực tăng lên bội phần. Lúc này đây Đăm Săn nhường cho Mtao Mxây chạy trước để chàng đuổi. Chàng múa khiên, “múa trên cao gió như bão”, “múa dưới thấp gió như lốc”, múa đến mức đồi tranh bật rễ, núi phải nứt vỡ, điều đó càng khẳng định cái tài năng và sức mạnh phi thương của người anh hùng Đăm Săn. Rồi thì chàng nhanh nhẹn ra những đòn tấn công mạnh mẽ, trực diện vào đùi, vào người Mtao Mxây nhưng do hắn mặc giáp sắt nên không hề hấn gì. Một chi tiết rất ấn tượng đó là khi đã thấm mệt Đăm Săn đã thấm mệt, chàng vừa chạy vừa ngủ, rồi mộng thấy ông, được ông trời chỉ cho cách bại Mtao Mxây. Chi tiết này đã minh chứng cho quan điểm ở hiền gặp lành, người tài giỏi chính trực chắc chắn được thần phật giúp đỡ để đánh bại cái ác. Kết thúc trận chiến, khi Mtao Mxây đã đại bại, Đăm Săn truy sát đến tận cùng, không để cho tên này sống sót dù hắn đã van xin được nộp cống phẩm để thoát chết. Nhưng Đăm Săn đã quyết tiệt chặt đầu Mtao Mxây, phòng trừ hậu họa về sau.

Hình tượng của Đăm Săn còn hiện lên trong cảnh dẫn nô lệ về sau chiến thắng. Thông thường sau khi giết thủ lĩnh, thì tôi tớ của kể đó chắc chắn cũng bị tàn sát để diệt trừ hậu họa, tránh rắc rối về sau này. Nhưng ở Đăm Săn lại khác, ở chàng toát lên chí khí của người anh hùng vừa dung mãnh cũng lại độ lượng, không lạm sát người vô tội mà tìm cách quy hàng họ. Đây cũng là lối ứng xử đầy cao đẹp của người anh hùng thời bấy giờ. Sau khi dẫn nô lệ về, Đăm Săn lại cho mở tiệc mừng, mổ trâu mổ bò, tiếng chiêng trống rầm rộ. Bạn bè khách khứa nhiều vô kể, chàng hiếu khách, trò chuyện không biết mệt. Điều ấy càng thể hiện cái danh tiếng và chí khí tốt đẹp của người anh hùng Đăm Săn đã vang danh khắp chốn. Chàng là hiện thân của phe chính nghĩa, đem lại cuộc sống no đủ cho dân của bôn làng mình, đem lại cho dân làng cảnh trù phú giàu có mà trước đây chưa từng ai làm được bao giờ.

READ:  Lập dàn ý cảm nghĩ về mái trường thân yêu (4 mẫu) | L2r.vn

Đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây trích trong sử thi Đăm Săn đã cho chúng ta một cách nhìn ấn tượng và mới lạ về hình tượng người anh hùng Đăm Săn trong công cuộc chiến đấu với kẻ thù để giành lại vợ, đồng thời cũng thể hiện được được cái bản lĩnh mạnh mẽ, chính nghĩa của Đăm Săn đã đem lại bình yên cho buôn làng, đem lại nhiều của cải, đem lại sự giàu có và trù phú. Đồng thời cách cư xử và tính cách của chàng xứng đáng là một tù trưởng thống lĩnh cả một buôn làng hùng mạnh. Đoạn trích còn giáo dục cho con người quan điểm chính luôn chiến thắng tà, người tốt sẽ luôn được thần phật giúp đỡ.

Bài văn phân tích người anh hùng Đăm Săn 18

Đăm Săn là một tù trưởng anh hùng. Qua đoạn trích “Đăm Săn chiến thắng Mtao Mxay”, ta càng thấy rõ chàng là một dũng sĩ phi thương, vô địch.

Nguyên nhân xảy ra cuộc chiến giữa hai tù trưởng Đăm Săn và Mtao Mxay là do Mtao Mxay đã cướp Hơ Nhị- vợ của Đăm Săn. Đối với chế độ mẫu hệ của người Ê-đê bị kẻ thù cướp đi vợ là một nỗi sỉ nhục lớn. Vì thế Đăm Săn đã kéo quân tới làng kẻ địch tình, địch thủ để trả mối thù hận. Chiến thắng Mtao Mxay là lần thứ hai Đăm Săn phải chiến đấu để bảo vệ vợ, chứng tỏ sự hùng mạnh của người anh hùng Đăm Săn.

Sau khi đến và phá tan hàng rào sắt kiên cố, giữa sào huyệt địch, Đăm Săn đối diện với Mtao Mxay và cất tiếng thách đấu. Mtao Mxay đã một lần nữa hạ nhục Đăm Săn khi nói: “Ta không xuống đâu điêng ơi. Tay ta đang bận ôm vợ hai chúng ta ở trên nhà này cơ mà”. Đáp lại lời nói đầy khiêu khích ấy của Mtao Mxay, Đăm Săm đã bình tĩnh mà nói cho Mtao Mxay biết: “Sao ta lại đâm ngươi khi ngươi đang xuống nhỉ?…” Một câu nói thể hiện sự thông minh của Đăm Săn, không những đáp trả sâu cay đối thủ mà còn khiến Mtao Mxay trở thành kẻ hèn nhát.

Thế nhưng Mtao Mxay cũng không phải một kẻ tầm thường. Hắn cực kì dữ tợn và hiếu chiến, hắn có chiếc khirn tròn như đầu cú, gươm óng ánh như cái cầu vòng. Tiếng múa khiên của hắn tuy “kêu lạch xạch như quả mướp khô”, nhưng miếng võ ấy hắn đã học được ở cậu, ở bác, ở Thần Rồng. Hắn cũng từng đi chinh chiến khắp nơi “đã quen đi đánh thiên hạ, bắt tù binh, đã quen đi xéo nát đất đai thiên hạ”. Có thể thấy đây chính là một kì phùng địch thủ của Đăm Săn. Giữa họ sẽ diễn ra một cuộc chiến vô cùng khốc liệt.

Sử thi Đăm Săn dùng lối so sánh giữa hai nhân vật để ca ngợi tài năng xuất chúng, có một không hai, phi thường vượt bậc của Đăm Săm. Khi chiến đấu với Mtao Mxay, Đăm Săn rung khiên múa, trông chàng mới oai phong biết bao “Một lần xóc tới, chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô. Chàng chạy vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây.” Những hàng động chiến đấu ấy đã đưa Đăm Săn mang một tầm vóc thần, làm chủ giang sơn bao la.

Đến khi hai địch thủ đam chém nhau dữ dội, hai người quần nhau” hết bãi tây sang bãi đông”. Mtao Mxay “vung đao chém phâp” nhưng không trúng khoeo chân Đăm Săm. Khi Hơ Nhị quăng cho hắn một miếng trầu để tiếp sức cùng với nâng cao chí khi thì bị Đăm Săn “đớp” mất! Nhai trầu xong, sức chàng tăng gấp bội. Cuộc chiến vẫn diễn ra giằng co, quyết liệt. Đăm Săm càng đánh càng dũng mãnh. Khiên múa như gió bão, chàng múa chạy nước kiệu, ba quả núi rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ bay tung. Đăm Săn thấm mệt nhưng mũi giáo của chàng vẫn chưa đâm thủng Mtao Mxay. Vốn là dòng dõi thần ling, Đăm Săn đã được trời mách kế giúp đỡ. Lấy chày mòn làm vũ khí ném trúng vàng tai địch thủ khiến hắn “ngã lăn quay ra đất”. Sau đó Đăm Săm “đâm phập một cái, đem đầu Mtao Mxay bêu ngoài đường”. Việc này cho thấy chàng quyết không dung tha những người xúc phạm tới mình. Chi tiết chàng được Trời giúp đỡ thể hiện niềm tin của nhân dân và sự ủng hộ của dân làng với một tù trưởng như chàng.

Qua cảnh múa khiên và đâm chém nhau giữa hai tù trưởng, sử thi “Đăm Săn” đã làm sống lại những cuộc chiến tranh cướp đất, giành nô lệ giữa các bộ tộc xưa kia, đồng thời ca ngợi sức mạnh lớn lao và sự bảo vệ của tù trưởng với một bộ tộc. Đoạn văn tiếp theo khắc họa hình ảnh Đăm Săn trong tiệc ăn mừng chiến thắng. Lễ tiệc ăn mừng kéo dài suốt mùa khô. Có bảy ché rượu, trâu bảy con, lợn thiến bảy con để dâng thần, để cầu phúc “được bình yên vô sự, nạn khỏi tai qua”. Chiến thắng Mtao Mxay giúp Đăm Săn có thêm nhiều của cải và tôi tớ hơn rất nhiều. Tiệc chúc mừng linh đình diễn ra thể hiện niềm tin và ước mong tới một cuộc sống ấm no, phồn vinh của nhân dân Ê- đê. Đó cũng là điều mà tác giả sử thi mong muốn hướng tới.

Hình ảnh anh hùng Đăm Săn đẹp như một vị thần. Tác giả sử thi đã sử dụng lối so sánh và phóng đại làm nổi bật một chàng dúng sĩ lừng danh thiên hạ. Đăm Săn nằm trên vóng, tóc thả xuống sàn, “uống không biết say, ăn không biết no, trò chuyện không biết chán”. Chàng được mọi người chúc tụng và ca ngợi không ngớt, một vị tù truwnowngr hộ tụ đầy đủ sức mạnh to lớn bảo vệ cuộc sống ấm no yên bình của dân làng. Một tấm mền chiến quấn chéo trước ngực, một tấm áo chiến khoác trên mình, tai đeo nụ, gướm giáo ngheeng ngang… sức lực bằng voi đực, hơi thở “ầm ấm như sấm dậy” đã làm nổi bật “một trang tù trưởng mới giàu lên, đang sức trai, tiếng tăm lừng lẫy”. Đăm Săm là niềm kiêu hãnh và ngưỡng mộ của bộ tộc, họ ca ngợi chàng, cảm phục chàng và biết ơn chàng vô bờ “Làm sao mà có được một tù trưởng đầu đội khăn nhiễu, vai manh nải hoa, đánh đâu đập tan đó, vây đâu phá đó như chàng?” Sức mạnh của chàng đã bảo vệ và đem lại hạnh phúc cho mọi người trong bộ lạc.

Qua đoạn trích, chất anh hùng ca của sử thi Đăm Săn được ta cảm nhận rõ ràng và đặc biệt ấn tượng với bút pháp miêu tả phóng đại, nghệ thuật tạo hình và tự sự đặc sắc của tác giả, anh hùng sử thi Đăm Săn là một dũng sĩ, một hình tượng đẹp nhất trong sử thi các dân tộc Tây Nguyên.

Bài văn phân tích người anh hùng Đăm Săn 19

Nếu người Hy Lạp tự hào với hai bộ sử thi “Iliad” và “Oddysey”, người Ấn Độ thì tự tin khẳng định “mọi thứ trên đất Ấn Độ đều nằm hết trong hai bộ sử thi Ramayana và Mahabharata” thì người Việt cũng có thể tự hào khi nhắc đến pho tàng sử thi Tây Nguyên phong phú, đồ sộ của dân tộc mình. Trong đó, không thể không kể đến sử thi “Đăm Săn” của người Ê-đê. Đoạn “Chiến thắng Mtao Mxây” (SGK Ngữ văn 10, tập 1) là một trích đoạn rất tiêu biểu trong sử thi “Đăm Săn”. Qua đoạn trích này, người đọc có thể cảm nhận rõ vẻ đẹp của Đăm Săn – người anh hùng sử thi trong quan niệm của người Ê-đê.

Sử thi “Đăm Săn” là bài ca về những chiến công của Đăm Săn – người anh hùng bộ lạc lí tưởng trong quan niệm của người Ê-đê. Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” thuộc phần thứ hai của sử thi, kể về cuộc chiến của Đăm Săn với tù trưởng sắt Mtao – Mxây. Nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến là do Mtao – Mxây đã tìm đến buôn làng và cướp đi người vợ yêu quý của Đăm Săn là Hơ Nhí. Cuối cùng, Mtao – Mxây đã phải chuốc lấy thất bại vì hắn không được ông trời ủng hộ, và cũng không sánh được với tài trí và sức mạnh phi thường của Đăm Săn.

Xã hội Ê-đê xưa vốn được tổ chức theo chế độ mẫu hệ, luôn đề cao vai trò của người phụ nữ, người vợ, người mẹ trong gia đình. Hành động cướp vợ của Mtao – Mxây không chỉ đơn thuần là việc liên quan đến cá nhân hay gia đình của Đăm Săn, mà còn là nỗi nhục, xúc phạm đến danh dự của cả bộ tộc. Chính điều đó đã thôi thúc Đăm Săn quyết tâm khiêu chiến với Mtao – Mxây để giành lại người vợ, bảo vệ danh dự cho thị tộc và chứng minh được tài năng cũng như sức mạnh của chàng.

Ngay từ khi bắt đầu cuộc giao chiến, vẻ đẹp của người anh hùng đã thể hiện rất rõ qua những chi tiết miêu tả ngoại hình: “khố màu sặc sỡ, đầu đội khăn đẹp… Thân mình ở trần như quả dưa, ở thế chờ sẵn như con sóc. Mắt sáng gấp đôi gấp ba mắt thường”. Phép so sánh đã thể hiện được vẻ đẹp khỏe khoắn, phi thường của người anh hùng bộ lạc. Sức mạnh phi thường của Đăm Săn được thể hiện qua hành động “chặt ống tre thành ba khúc, xô đổ hàng rào” đã làm cho Mtao – Mxây cũng phải khiếp đảm. Thủ pháp đối lập được sử dụng nhằm làm nổi bật sự hèn nhát, khiếp nhược của Mtao – Mxây trong so sánh với một Đăm Săn với vẻ đẹp tuyệt vời cả về ngoại hình lẫn sức mạnh. Sự hèn nhát của Mtao – Mxây lộ ra ngay qua lời nói: “Ngươi không được đâm ta khi ta đang đi xuống đó, nghe”. Đáp lại, Đăm Săn đã trả lời thật dõng dạc: “Sao ta lại đâm ngươi khi ngươi đang đi xuống nhỉ? Ngươi xem, đến con lợn nái của nhà ngươi dưới đất, ta củng không thèm đâm nữa là…”. Lời nói đó vừa cho thấy bản lĩnh của người anh hùng với tư cách đàng hoàng, không hèn nhát, đồng thời cũng đã thể hiện thái độ mỉa mai, khinh bỉ không giấu giếm của Đăm Săn với kẻ thù.

Trong cuộc chiến đấu với Mtao Mxây, vẻ đẹp của Đăm Săn lại càng được bộc lộ ra một cách vượt trội. Thủ pháp đối lập càng được sử dụng triệt để để làm nổi bật vẻ đẹp của người anh hùng Đăm Săn: Nếu như màn múa khiên của Mtao Mxây được miêu tả thật thảm hại với “tiếng khiên kêu lộc cộc, lạch xạch như tiếng những quả mướp khô” thì màn múa khiên của Đăm Săn được diễn tả bằng thủ pháp phóng đại, làm nổi bật tài năng phi thường của chàng: “Một bước nhảy, chàng vượt qua mấy đồi tranh. Một bước lùi, vượt qua mấy đồi mía. Tiếng gió khiển rít vù vù như dông bão, cây cối nhà cửa ở xung quanh cũng nghiêng ngả”. Có thể nhận thấy rõ một điều, ngay từ khi bắt đầu cuộc giao chiến, Đăm Săn đã có được sự ủng hộ của tất cả mọi người.

Sự ủng hộ đầu tiên đến từ người vợ xinh đẹp Hơ Nhị khi nàng ném trầu và thuốc cho Đăm Săn nhằm tăng thêm sức mạnh cho chồng. Sự ủng hộ đó còn đến từ các vị tù trưởng hùng mạnh khác đã cùng đi tới nhà tù trưởng Sắt để giúp chàng giành lại người vợ yêu quý, giành lại danh dự cho buôn làng. Sở dĩ Đăm Săn có được sự ủng hộ đó vì chàng đại diện cho chính nghĩa, đại diện cho sức mạnh của cộng đồng để thiết lập lại trật tự, công bằng cho bộ tộc. Chính vì thế mà Đăm Săn đã giành được sự trợ giúp lớn nhất từ ông trời. Sự trợ giúp của lực lượng siêu nhiên với người anh hùng là một mô-típ quen thuộc trong sử thi. Ông trời đã giúp chàng bí quyết để đánh bại Mtao Mxây: lột chiếc áo giáp sắt của hắn. Và nhờ có sự giúp đỡ đó mà Đăm Săn dễ dàng kết liễu được kẻ thù để cướp lại được vợ, đòi lại danh dự cho bộ tộc, buôn làng.

Thắng lợi vang dội trước Mtao Mxây đã tăng thêm uy danh cho vị tù trưởng hùng mạnh và nhân lên sự trù phú cho buôn làng của Đăm Săn. Tất cả dân làng, tôi tớ của Mtao Mxây đều tình nguyện đi theo Đăm Săn. Nô lệ của Mtao Mxây “đông như bầy cà-tong, đặc như bầy thiêu thân, ùn ùn như bầy kiến mối” đều đi theo Đăm Săn. Tôi tớ của Mtao Mxây mang của cải về nhà Đăm Săn “nhiều như ong đi chuyển nước, như vò vẽ đi chuyển hoa, như bầy trai gái đi giếng làng cõng nước”. Tôi tớ của Đăm Săn thì đánh chiêng, tiếp khách, tiệc tùng linh đình để mừng thắng lợi của tù trưởng. Những lời nói và hành động đó đã chứng tỏ cùng với chiến thắng của tù trưởng là một xu thế phát triển tất yếu của bộ tộc: hai bộ tộc được sát nhập, địa bàn sinh sống của hai bộ tộc cũng được mở rộng. Trong sử thi này, dù thất bại thuộc về Mtao Mxây và hắn đã phải nhận cái chết, thì tác giả sử thi cũng không đề cập nhiều đến nỗi buồn, cái chết mà trái lại, không khí ăn mừng chiến thắng tràn ngập những trang sử thi. Điều đó đã cho thấy rõ thái độ và cách nhìn nhận, đánh giá của tác giả nghiêng hẳn về người anh hùng Đăm Săn – người đại diện cho sức mạnh chính nghĩa của bộ tộc, buôn làng.

Để làm nổi bật vẻ đẹp của người anh hùng, tác giả sử thi đã sử dụng linh hoạt, hài hòa những biện pháp nghệ thuật độc đáo: thủ pháp phóng đại, đối lập, sử dụng nhiều hình ảnh so sánh… Những câu văn có sử dụng hình ảnh so sánh như “múa trên cao như gió bão”, “múa dưới thấp gió như lốc”,… đã khắc họa được vẻ đẹp rực rỡ của người anh hùng sử thi, đồng thời bộc lộ niềm tự hào của người Ê-đê về người anh hùng bộ tộc mình.

Hình tượng người anh hùng Đăm Săn trong đoạn trích đã hiện lên với tài năng và sức mạnh phi thường trong chiến công bảo vệ chính nghĩa, đòi lại danh dự cho buôn làng. Hình tượng đó được tác giả tái hiện thông qua cách kể chuyện hấp dẫn cùng những thủ pháp nghệ thuật như phóng đại, so sánh, để lại ấn tượng sâu sắc cho người đọc. Với những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật đó, sử thi “Đăm Săn” nói riêng và sử thi Tây Nguyên nói chung sẽ mãi luôn là tài sản tinh thần vô giá của dân tộc.

Bài văn cảm nhận người anh hùng Đăm Săn 20

Với kho tàng văn học đồ sộ của dân gian Việt Nam, sử thi là một thể loại văn học nổi tiếng nhất. Sử thi là những tác phẩm văn học được viết theo lối tự sự, mang nội dung những bức tranh rộng và hoàn chỉnh về đời sống nhân dân trong đó nhân vật trung tâm là các vị anh hùng, tù trưởng. Một số sử thi nổi tiếng như sử thi Xinh Nhã, sử thi Đăm Săn,… Trong số các tác phẩm nổi tiếng, tác phẩm được biết đến nhiều và rộng rãi nhất là sử thi Đăm Săn của dân tộc Ê -đê ở Tây Nguyên. Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” kể lại chiến công oanh liệt của vị anh hùng Đăm Săn khi đánh thắng tù trưởng sắt để cứu vợ. Đoạn trích đã rất thành công khi khắc họa được hình tượng anh hùng Đăm Săn vẻ đẹp ngoại hình lẫn phẩm chất.

Sử thi là thể loại tự sự dân gian có quy mô lớn, ngôn ngữ có vần, nhịp, hình tượng hào hùng, hoành tráng kể về những biến cố trọng đại của cộng đồng. Về thể loại, sử thi có hai loại là sử thi thần thoại và sử thi anh hùng. Với sử thi Đăm Săn, đây là loại sử thi anh hùng tiêu biểu nhất của dân tộc Ê – để vùng Tây Nguyên. Sử thi đã tái hiện lại toàn bộ đời sống đầy biến động của người dân Ê – đê thời cổ đại qua hàng loạt những chiến công của người anh hùng Đăm Săn). Chiến công chính của chàng là dám chống lại cả tục “nối dây”, chặt cả cây thần smuk, chiến thắng các tù trưởng thù địch, làm cho buôn làng ngày càng giàu mạnh. Cuối cùng, chàng đã chết trong rừng Sáp Đen vì đi cầu hôn Nữ thần Mặt Trời, thể hiện khát vọng phóng túng của một tù trưởng anh hùng. Đam San chết nhưng đã có cháu của chàng nối tiếp con đường của cậu mình. Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” nằm ở đoạn giữa của sử thi, kể lại chiến công oanh liệt của Đăm Săn khi đánh thắng tù trưởng sắt để cứu vợ, bảo vệ thành công sự ấm no, hòa bình cho dân làng.

Đầu tiên là vẻ đẹp bên ngoài của nhân vật Đăm Săn. Anh hùng Đăm Săn có giọng nói hào sảng, vang rộn khi ra lệnh cho tôi tớ chuẩn bị lễ vật cũng thần, mời tất cả buôn làng, ra lệnh đánh chiêng trong khắp buôn làng. Lời kêu gọi của Đăm Săn có sức mạnh hiệu triệu như một tiếng tuyên bố mở hội dõng dạc, vang vọng khiến cho cả núi rừng âm vang. Bên cạnh giọng nói uy lực, Đăm Săn còn sở hữu thân hình phi thường, vạm vỡ, đậm chất tự nhiên của vùng Tây Nguyên: “Bắp chân chàng to bằng cây xà ngang, bắp đùi to bằng ống bễ, sức chàng ngang sức voi đực, hơi thở chàng ầm ầm, tựa sấm dạy, chàng nằm sấp thì gẫy rầm rầm, chầng nằm ngửa thì gãy xà dọc. Chàng ăn không biết no, uống không biết say, trò chuyện không biết chán”. Anh hùng Đăm Săn còn khoác trên mình bộ trang phục oai nghiêm thể hiện được sức mạnh uy quyền: “mình quấn chéo một tấm mềm chiến, tai đeo nụ, sát bên mình nghênh ngang đủ giáo gươm, đôi mắt long lanh như mắt chim ghếch ăn hoa tre”. Chàng Đăm Săn sở hữu nhiều của cải như chiêng đống, voi bầy, la nhiều, bạn bè như nêm, như xếp. các tù trưởng khác khiêng lễ vật kết thân, cả thần linh cũng biết tiếng tăm của chàng, đâu đâu cũng nghe danh Đăm Săn. Đâu chỉ mang vẻ đẹp oai phong, uy nghiêm mà Đăm Săn còn mang vẻ đẹp đậm chất lãng mạn. Đầu đội khăn nhiễu, vai mang nải hoa trên võng, tóc thả trên sàn, hứng tóc của chàng là một cái nong hoa. Qua vẻ đẹp bên ngoài Đăm Săn hiện lên vẻ đẹp tuyệt hảo. Vẻ đẹp được miêu tả bằng những mĩ từ giọng điệu sùng kính, thái độ ngưỡng mộ, tự hào kết hợp với các biện pháp nghệ thuật như so sánh, phóng đại. Người dân Tây Nguyên đã biến người anh hùng của họ thành một vị thần với tất cả sức mạnh hội tụ từ núi rừng và vũ trụ.
 
Trong cuộc chiến đấu, vẻ đẹp của Đăm Săn cũng hiện lên thật oai hùng. Đăm Săn chiến đấu với Mtao Mxây để cứu vợ,bảo vệ danh dự cá nhân và cả cộng đồng. Khi khiêu chiến với Mtao Mxây, chàng vô cùng tự tin, đến tận chân cầu thang nhà nó để khiêu chiến. Với tính cách khôn ngoan, tỉnh táo dùng lời khích dụ, đe dọa, buộc kẻ thù phải rời hang ổ và nói những lời khích tướng tràn đầy sự tự tin. Trong khi giao chiến, Đăm Săn chủ động, bình tĩnh với những hành động dứt khoát, kiên cường. Chàng múa khiên rất khỏe, đẹp: “một lần xốc tới chàng vượt một đồi tranh, một lần xốc tới nữa chàng vượt một đồi lồ ô, chàng chạy vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây”. Qua lần múa khiên đầu tiên, chàng càng thể hiện sức mạnh của bản thân với lần múa khiên thứ hai. Chàng càng ghê gớm hơn bởi sức mạnh dồn chứa sự trừng phạt: “chàng múa trên cao gió như bão, chàng múa dưới thấp gió như lốc, chòi lẫm đổ lăn lóc, cây cối chết rụi, quả núi ba lần rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ bay tung”. Đăm Săn luôn nhận được sự giúp đỡ từ thần linh và con người. Trái với vẻ anh dũng Đăm Săn thì Mtao Mxây thể hiện rất kém cỏi, hèn nhát. Trong suốt quá trình diễn ra trận giao chiến, anh hùng Đăm Săn hiện lên ngày một tài tài giỏi, tinh thần thượng võ. Đăm Săn chính là sự kết tinh của sức mạnh, vẻ đẹp, khát vọng cộng đồng.

Đối với tôi, tớ của Mtao Mxây, Đăm Săn đối xử đầy lòng vị tha, nhân ái. Sau khi giết chết Mtao Mxây, Đăm Săn không hề giết luôn tôi tớ của nó mà chàng thuyết phục, kêu gọi họ đi theo mình. Qua lời kêu gọi tôi tớ, hình ảnh Đăm Săn còn hiện lên lí tưởng thống nhất cả buôn làng, khát vọng hòa bình, sự phồn vinh và giàu mạnh.Trước sự nhiệt tình và lòng cao thượng của Đăm Săn, tôi tớ của Mtao Mxây đã đi theo chàng với lòng cảm kích vô cùng. Trong lễ ăn mừng Đăm Săn cũng thể hiện hình ảnh của mình qua cách tôn kính với thần linh, tổ tiên. Sau chiến thắng oanh liệt, Đăm Săn không hề quên sai tôi tớ đi làm lễ cúng tạ tổ tiên đã giúp sức cho chàng thắng được trong trận chiến này.

Với đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây”, hình ảnh anh hùng Đăm Săn thể hiện đậm nét qua những ngôn từ trong sáng, trang trọng, đầy chất thơ nhàn điệu. Qua đoạn trích đó là vẻ đẹp của một vị anh hùng dân tộc, một tù trưởng vì cả dân tộc đánh thắng những kẻ thù bảo vệ hạnh phúc cho gia đình cũng như bảo vệ sự sống cho cả bộ tộc khỏi những áp bức. Đăm Săn quả là hình mẫu lý tưởng của cộng đồng người Ê – đê.

Cảm nhận của em về nhân vật Đam Săn qua đoạn “Chiến thắng Mtao Mxây” trích sử thi Đam Săn. 21

       Đăm Săn là một tù trưởng anh hùng. Qua đoạn trích “Đam Săn chiến thắng Mtao Mxây”, ta càng thấy rõ chàng là một dũng sĩ phi thường, vô địch.

       Để rửa cái nhục bị bắt mất vợ, Đam Săn đã kéo quân tới làng kẻ địch tình, địch thủ để trả mối thù hận bất công đới thiên. Sau khi phá tan hàng rào sắt kiên cố, giữa sào huyệt địch, Đam Săn đối diện với Mtao Mxây và cất tiếng thách đấu. Một lần nữa Đam Săn lại bị Mato Mxây hạ nhục, khi hắn nói: “Ta không xuống đâu diêng ơi. Tay ta đang còn bận ôm vú vợ hai chúng ta ở trên nhà này cơ mà”. Đam Sắn rất cao thượng cho Mtao Mxây biết: “Sao ta lại đâm ngươi khi đang đi xuống nhỉ?… Sao ta lại đâm ngươi khi ngưoiừ đang đi nhỉ?”.

       Đối thủ của Đam Săn không phải là một kẻ tầm thường. Hắn dữ tợn như một vị thần, khiên tròn như đầu cú, gươm óng ánh như cái cầu vồng. Tiếng múa khiên của hắn tuy “kêu lạch xạch như quả mướp khô”, nhưng miếng võ ấy hắn đã học được ở cậu, ở bác, ở Thần Rồng. Hắn đã từng chinh chiến lừng danh đó đây, “đã quen đi đánh thiên hạ, bắt tù binh, đã quen đi xéo nát đất đai thiên hạ”. Mtao Mxây là một kì phùng địch thủ của Đam Săn.

       Tác giả sử thi “Đam Săn” đã dùng lối đối sánh giữa Mtao Mxây và Đam Săn để ca ngợi tài năng xuất chúng của dũng sĩ Đam Săn. Đam Săn rung khiên múa, trôgn chàng thật lẫm liệt oai phong: “Một lần xốc tới, chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô. Chàng vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây”. Đó là vũ dũng của một tù trưởng mang tầm vóc một sơn thần, đang làm chủ giữa một không gian núi đồi bao la.

       Cảnh đâm chém giữa Đam Săn và Mtao Mxây diễn ra dữ dội, khủng khiếp. Hai người quần nhau “hết bãi tây sang bãi đông”. Mtao Mxây “vung dao chém phập” nhưng không trúng khoeo chân Đam Săn. Ả nhân tình Hơ Nhị quăng cho hắn một miếng trầu để tiếp sức và nâng cao chí khí, nhưng đã bị Đam Săn “đớp” mất! Đam Săn nhai trầu, sức chàng tăng lên gấp bội. Chi tiết nói về miếng trầu này thật hóm hỉnh và ý vị.

       Cuộc chiến diễn ra giằng co, quyết liệt. Đam Săn càng đánh càng dũng mãnh. Khiên múa như gió bão, “vang lên tiếng đĩa khiên kênh”. Càng múa chạy nước kiệu, ba quả núi “rạn nứt”, ba đồi tranh “bật rễ bay tung”. Ngọn giáo của Đam Săn đã từng “dính đầy những oan hồn”, nhưng đã chẳng đâm thủng người Mtao Mxây. Đam Săn đã thấm mệt. Vốn là dòng dõi thần linh, gọi Trời bằng cậu, nên trong giờ phút gay go này, Đam Săn đã được Trời mách kế. Nhờ đó mà Đam Săn đã lấy chày mòn làm vũ khí ném trúng vành tai địch thủ, làm cho Mtao Mxây “ngã lăn quay ra đất”.

       Mặc dù kẻ chiến bại đã van lạy xin dâng một trâu, một voi, nhưng Đam Săn đã căm thù hỏi tội: “Chẳng phải vợ ta ngươi đã cướp, đùi ta ngươi đã đâm rồi sao?”. Hành động “đâm phập một cái, cắt đầu Mtao Mxây đem bêu ngoài đường” cho thấy Đam Săn quyết không dung tha kẻ thù đã từng ngạo ngược xúc phạm đến mình.

      Qua cảnh múa khiên và dâm chém nhau giữa hai tù trưởng, sử thi “Đam Săn” đã làm sống lại những cuộc chiến tranh cướp đất, giành nô lệ giữa các bộ tộc ngày xưa, đồng thời ca ngợi Đam Săn là một dũng sĩ siêu phàm, bất khả chiến bại.

      Đoạn văn tiếp theo khắc họa hình ảnh trong tiệc ăn mừng chiến thắng. Đam Săn đã giàu nay lại càng thêm giàu có, “chiêng lắm la nhiều”, bắt thêm được hàng vạn tôi tớ, thu được nhiều ngựa, nhiều voi.

      Lễ tiệc ăn mừng kéo dài suốt mùa khô. Có bảy ché rượu, trâu bảy con, lợn thiến bảy con để dâng thần, để cầu phúc “được bình yên vô sự, nạn khỏi tai qua”. Có nhiều khách quý đề từ phương xa đến. Thịt trâu, thịt bò treo đên nhà, chậu thau âu đồng nhiều không còn chỗ để. Tiếng chuông, tiếng trống âm vang rộn rã. Trong nhà, tôi tới trai đi lại “ngực đụng ngực”; tôi tớ gái đi lại “vú đụng vú”.

      Hình ảnh Đam Săn đẹp như một thiên thần. Tác giả sử thi đã sử dụng lối so sánh và phóng đại làm nổi bật chàng dũng sĩ lừng danh thiên hạ. Đam Săn nằm trên võng, tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng là một cái nong hoa đặt dưới đất. Đam Săn “uống không biết say, ăn không biết no, chuyện trò không biết chán”. Đam Săn được cả miền Ê-đê, Ê-ga ca ngợi là một dũng tướng không bao giờ chịu lùi bước trước gian nguy. Một tấm mền chiếu quấn chéo trước ngực, một tấm áo chiến khoác trên mình, tai đeo nụ, gươm giáo nghênh ngang, đôi mắt lanh long như mắt chim ghếch ăn hoa tre… đã làm nổi bật vẻ đẹp oai phong kiêu hùng của Đam Săn là “một trang tù trưởng mới giàu lên, đang tràn sức trai, tiếng tăm lừng lẫy”, mà bắp chân “to bằng cây xà ngang”, bắp đùi “to bằng ống bễ”, sức lực bằng voi đực, hơi thở “ầm ầm như sấm dậy”,… Đam Săn là niềm kiêu hãnh và ngưỡng mộ của bộ tộc: “Làm sao mà có được một tù trưởng đầu đội khăn nhiễu, vai mang nải hoa, đánh đâu đập tan đó, vây đâu phá đó như chàng?”.

      Qua đoạn trích, ta cảm nhận được chất anh hùng của sử thi “Đam Săn”, ta cảm nhận sâu thêm nghệ thuật tạo hình, và tự sự của tác giả. Đam Săn đúng là một dũng sĩ, Đam Săn là một thiên thần, một hình tượng đẹp nhất trong sử thi các dân tộc Tây Nguyên.

Kể Lại Trận Đánh Mtao Mxây Trong Vai Người Kể Là Đăm Săn 22

Các bạn ạ! Tôi là Đăm Săn, người anh hùng trong sử thi Đăm Săn của dân tộc Ê-đê. Tôi là một tù trưởng hùng mạnh, đầu đội khăn kép, vai mang túi da. Tôi xin kể lại cùng các bạn một trong những chiến công của tôi. Đó là trận đánh Mtao Mxây – một tên tù trưởng đã cướp vợ tôi.

Sau khi nghe tin Mtao Mxây đã cướp nàng Hơ Nhị – người vợ xinh đẹp của tôi, tôi vô cùng tức giận. Tôi liền xách khiên, giáo đến thẳng nhà Mtao Mxây để rửa nỗi nhục này và giành lại người vợ hiền yêu quý.

Nhà Mtao Mxây quả thực là đẹp. Đầu sàn hiên đẽo hình mặt tráng, đầu cầu thang đẽo hình chim ngói, cầu thang lèn xuống rất rộng. Tôi đứng ở dưới nói to:

– Ơ diêng, ơ diêng, xuống đây! Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đây!

Mtao Mxây chẳng những không xuống, hắn còn nói khích tôi:

– Ta không xuống đâu, diêng ơi! Tay ta còn bận ôm vợ hai chúng ta ở trên nhà này cơ mà.

Máu nóng trong người tôi bốc lên, tôi quát lớn:

– Xuống, diêng! Xuống, diêng! Ngươi không xuống lí? Ta sẽ lấy cái sàn hiên của nhà ngươi ta bổ đôi, ta sẽ lấy cái cầu thang của nhà ngươi ta chẻ ra kéo lửa, ta hun cái nhà của nhà ngươi cho mà xem!

Nghe tôi nói vậy, hắn sợ hãi đi xuống. Hắn còn nói với tôi rằng., không được đâm hắn khi hắn đang đi xuống. Tôi cười khẩy mà nói với hắn:

– Sao ta lại đâm ngươi khi ngươi đang di xuống nhỉ? Ngươi xem, đến con lợn nái của nhà ngươi dưới đất, ta cũng không thèm đâm nữa là.

Mtao Mxây bước xuống, tay cầm khiên, giáo. Khiên hắn tròn như đầu cú, giáo hắn óng ánh như cái cầu vồng. Trông hắn dữ tợn như một vị thần, nhưng dáng vẻ thì lại tần ngần do dự, mỗi bước đi đắn đo.

Tôi thường cho hắn múa khiên trước. Ban đầu hắn từ chối. Hắn bảo với tôi:

– Ta như gà làng mới mọc cựa , như gà rừng mới mọc cựa ê chăm, chưa ai dẫm phải mà đã gãy cánh.

Và hắn bảo tôi múa khiên trước. Nhưng tôi nhất định không chịu. Tôi là người thách đấu, lẽ nào tôi lại rung khiên múa trước. Thế là Mtao Mxây rung khiên múa trước.

Tôi đứng im, không nhúc nhích nhìn Mtao Mxây múa khiên. Khiên hắn kêu lạch xạch như quả mướp khô. Buồn cười trước hành động múa khiên của hắn, tôi nói khích:

– Ngươi múa một mình, khiên kêu lạch xạch như quả mướp khô. Miếng múa ấy, ngươi học ai vậy? Ngươi múa chơi đấy phải không, diêng?

Hắn nói với tôi:

– Có cậu, ta học cậu. Có bác, ta học bác. Có thần Rồng, ta học thần Rồng.

Tôi mỉa mai:

– Thế ư? Ta thì đâu có cậu mà học cậu, đâu có bác mà học bác! Chỉ có hai ta đây, ngươi múa đi ta xem nào

Nghe tôi nói vậy, chắc là hắn tức lắm. Hắn kiêu ngạo hỏi tôi:

– Thế ngươi không biết ta đây là một tướng đã quen đi đánh thiên hạ, bắt tù binh, đã quen đi xéo nát đất đai thiên hạ hay sao?

Đến lúc ấy thì thôi không thể đứng im được nữa. Tôi phải dạy cho hắn một bài học về thói kiêu ngạo và rửa nỗi nhục hắn đã cướp vợ của tôi. Tôi rung khiên múa. Hắn vội vã bỏ chạy. Một lần xốc tới, tôi vượt một đồi lồ ô. Tôi chạy vun vút qua phía đông sang phía tây, đuổi theo hắn. Còn hắn thì bước thấp bước chạy hết bãi tây sang bãi đông. Hắn vung dao chém tôi, nhưng chỉ vừa trúng một cái chão cột trâu. Tôi lại nói khích hắn.

– Sao ngươi lại chém cái chão cột trâu? Còn khoeo chân ta, ngươi dành làm gì? Và tôi lại tiếp tục đuổi theo hắn. Rượt đuổi nhiều cả tôi và hắn đều đã thấm mệt. Lúc này, hắn bảo Hơ Nhị quăng cho hắn một miếng trầu. Trong khi đánh nhau, nếu ăn được một miếng trầu sẽ đỡ mệt hơn rất nhiều. Nhanh như cắt, tôi đớp lấy miếng trầu và nhai luôn. Sau đó, sức của tôi tăng lên gấp bội. Tôi lại múa khiên và rượt đuổi theo hắn. Khi tôi múa trên cao, vang lên tiếng đĩa khiên đồng, tiếng gió mạnh như bão. Khi tôi múa dưới thấp vang lên tiếng khiên kêu, gió mạnh như lốc. Cả một vùng đồi núi nơi diễn ra cuộc chiến đấu tan hoang: chòi lẫm đổ lăn lóc, cây cối chết rụi. Khi tôi múa chạy nước kiệu, quả núi ba lần rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ bay tung. Tôi phóng cây giáo thần – cây giáo đã từng đâm chết bao nhiêu thú dữ, bao nhiêu kẻ địch của tôi – vào trúng đùi của Mtao Mxây. Nhưng lạ thay, đùi hắn vẫn không hề bị thương gì, không hề chảy máu. Tôi lại phóng cây giáo đâm trúng người hắn, nhung hắn cũng chẳng hề hấn gì. Hắn vẫn bỏ chạy. Chẳng nhẽ hắn có phép thuật gì sao? Hay có vị thần nào bảo vệ cho hắn? – Tôi tự hỏi mình như vậy.

Trận đánh diễn ra ròng rã. Mây lần tôi đã đâm trúng Mtao Mxây, nhưng hắn vẫn không bị thương. Mệt quá, tôi vừa chạy vừa ngủ. Tôi mộng thấy ông Trời. Tôi hỏi ông Trời.

– Ôi chao, chết mất thôi, ông ơi! Cháu mệt quá! Tại sao cháu đâm mãi mà không thủng hắn.

Ông Trời đã chỉ cho tôi điểm yếu của hắn: Cháu lấy một cái chày mòn ném vào vành tai hắn là được. Bừng tỉnh, tôi chộp ngay lấy cái chày mòn ném trúng vành tai Mtao Mxây. Quả nhiên, cái giáp trên người hắn tức thì rơi loảng xoảng. Đến lúc ấy tôi mới biết vì sao mấy lần ngọn giáo thần của tôi đâm trúng hắn mà vẫn không thủng.

Mất vũ khí bảo vệ hắn hoảng sợ tháo chạy. Hắn tránh quanh chuồng lợn, tôi phá tan chuồng lợn. Hắn tránh quanh chuồng trâu, tôi phá tan chuồng trâu. Hắn chạy đến đâu tôi đổi theo đến đấy. Cuối cùng hắn ngã lăn quay ra đất.

Khi nằm dưới mũi giáo của tôi, mặt hắn tái mét, cắt không còn giọt máu. Hắn sợ hãi, cầu xin tôi tha mạng. Hắn nói:

– Ơ diêng! ơ diêng! Để ta làm lễ cầu phúc cho diêng cho một trâu! Ta cho diêng thêm một voi.

Nhưng tôi đâu có bận tâm. Cầu phúc cho tôi ư? Có ích gì? Còn trâu, voi? Tôi đâu có thiếu. Hắn đã to gan dám cướp vợ của tôi thì tôi không thể tha thứ được.

Tôi giận dữ nói với hắn:

– Sao người còn cúng trâu cầu phúc cho ta? Chẳng phải vợ ta người đã cướp, đùi ta ngươi đã đâm rồi sao? Và ngọn giáo của tôi đã đâm phập vào người hắn. Tôi cắt luôn cái đầu của hắn, đem bêu ngoài đường để dân làng được chứng kiến.

Giết chết Mtao Mxây, tôi giành lại được Hơ Nhị của tôi. Tất cả đám tôi tớ của Mtao Mxây đều đi theo tôi. Để mừng chiến thắng, tôi đã mở tiệc chiêu đãi tôi tớ trong nhà, dân làng. Các tù trưởng phương xa, khách khứa từ khắp nơi nghe tin tôi chiến thắng đều ùn ùn kéo về ăn mừng chiến thắng của tôi. Nhà tôi đông nghịt khách, tôi tớ chật ních cả nhà ngoài. Tôi sai giết nhiều lợn, mổ nhiều trâu, đánh lên các chiêng, các trống to, hòa nhịp cùng chùm chọe sao cho kêu lên rộn rã. Tiệc tùng linh đình ăn uống kéo dài suốt mùa khô.

Sau trận đánh thắng Mtao Mxây, danh tiếng của tôi vang khắp nơi, đâu đâu cũng nghe thấy, vang tận đến tai các thần. Sau trận ấy, tôi thật sự trờ thành một chàng tù trưởng mới giàu lên, đang tràn đầy sức trai, tiếng tăm lừng lẫy.

Kể Lại Trận Đánh Mtao Mxây Trong Vai Người Kể Là Đăm Săn 23

Câu chuyện bắt đầu khi ta đến nhà Mtao Mxây, ta đã nói rằng:” Ơ diêng! Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đấy!” nhưng Mtao Mxâyđã đáp rằng:”Ta không xuống đâu diêng ơi!”. Hắn ta không muốn xuống ta lại càng nóng lòng muốn hắn xuống và hắn nhất quyết không xuống cho đến khi ta doạ sẽ lấy cái hiên của hắn bổ đôi, ta doạ lấy cái cầu thang của hắn để chẻ ra để kéo lửa và hun cái nhà của hắn. Đến lúc này hắn mới nói rằng:” Để ta xuống. Ngươi không được đâm ta đang xuống, nghe!” điều này chứng tỏ hắn sợ hãi vì sợ ta sẽ đâm hắn, nhưng ta sẽ không làm như vậy đâu. Khi Mtao Mxâyđi ra mọi người xem khiên hắn tròn như đầu cú, gươm hắn óng ánh như cái cầu vồng, còn cái dáng đi của hắn thì tần ngần do dự, mỗi bước mỗi đắn đo. Khi ta bảo Mtao Mxây múa trước thì hắn ta lại bảo ngược lại rằng ta mới phải là người múa trước nhưng sau đó thì hắn cũng phải múa trước ta. Lúc Mtao Mxây rung khiên múa, khiên của hắn kêu lạch xạch như 1 quả mướp khô điều đó cho thấy cách múa khiên của hắn quả thật là thiếu sức sống sự dứt khoát. Sau đó hắn đã ba hoa, khoát lát rằng :” Ta học ai à! Có cậu, ta học cậu. Có bác, ta học bác. Có thần rồng, ta học thần rồng” và khi đến lượt ta múa mỗi lần xốc tới, ta vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, ta vượt một đồi lồ ô. Còn Mtao Mxây thì bước cao thấp chạy đến bãi tây rồi sang bãi đông. Khi Mtao Mxây vugn dao chém phập một cái nhưng chỉ trúng 1 cái chảo cột trâu. Đến lúc này, Mtao Mxây bảo Hơ Nhị quăng cho hắn một miếng trầu nhưng ta đã đớp được miếng trầu. Ta nhai trầu sức mạnh tăng lên gấp bội . Thế là ta lại múa. Ta múa trên cao, gió như bão, Ta múa dưới thấp, gió như lốc. Chòi lẫm đổ lăn lốc. Cây cối chết trụ. Khi ta múa trân cao vang lên tiếng đĩa khiên lênh. Cây giáo thần, cây giáo dính đầy những oan hồn của ta nhằm đùi Mtao Mxây phóng tới nhưng không thủng, ta đâm vào người hắn cũng không thủng, lúc này ta đã thấm mệt. Ta vừa chạy vừa ngủ và ta đã mộng thấy ông trời, ta than rằng:” ối chao, chết mất thôi ông ơi! Cháu đâm mãi mà không thủng hắn!” ông trời đã đáp rằng:” thế ư cháu! vậy cháu lấy một cái chày mòn ném vào vành tai hắn là được. Ta bừng tỉnh và làm theo những lời ông trời vừa mách bảo tức thì áo giáp của hắn ta rơi loảng choảng. Hắn tháo chạy và trốn quanh chồng lợn rồi lại trốn quanh chồng trâu vì khi đến chuồng nào ta lại phá tan chuồng nấy. Cuối cùng rồi thì ta cũng đã cắt đầu Mtao Mxây đem bếu ngoài đường.

Vì do ta đã có được những tình cảm cao cảnhất như lòng danh dự, gắn bó với hạnh phúcgia đình và thiết tha với cuộc sốngbình yên, phồn thịnh của thị tộc đã thôi thúc ta chiến đấu và đã chiến thắng kẻ thù.

Kể Lại Trận Đánh Mtao Mxây Trong Vai Người Kể Là Đăm Săn 24

Trong vùng có một vị tù trưởng rất giàu có, hắn ra sức áp bức và bóc lột người dân nghèo, một hôm hắn ngờ cơ hội Đăm Săn không có nhà đến bắt Hơ Nhị đi, khi về Đăm Săn nghe thấy vậy vô cùng tức giận và đã đến khiêu chiến với M Tao M xây.

Trận chiến diễn ra cũng vô cùng căng go ác liệt, tôi đến nhà Mtao M Xây để cứu vợ về, thì hắn còn dùng những chiêu trò đểu cáng để thách thức tôi, khi tôi ra điều kiện muốn khiêu chiến với hắn thì hắn còn đùa cợt và không chịu khiêu chiến ngay. Lúc đó tâm trạng của tôi cũng vô cùng dối khi vợ đang trong tay một kẻ cầm thú. Khi tranh cãi lâu thì hắn cũng đã chịu khiêu chiến, trận đấu diễn ra với sự chuẩn bị chu đáo của tôi, bước vào cuộc chiến cả hai đều múa khiên, nhưng với sự khôn danh của hắn, hắn tỏ ra yếu ớt và kém cỏi để che mắt tôi, nhưng không vì thế mà tôi bị động trước kẻ thù, tôi vẫn thể hiện mạnh mẽ sức mạnh và tài năng của mình cho hắn biết, với những lời thách đấu hạo mạn của hắn tôi đã dùng hết tài nghệ của mình để có thể chiến thắng được hắn.

Trong sự tinh xảo của hắn, khi tôi múa khiên trước thì hắn lại giả vờ khiêm tốn, và không kiêu ngạo, nhưng khi đến lượt ngắn, thì những kém cỏi và sự ngu muội mới được bộc lộ ra, đó là những trò múa khiên thô kệch, xấu xí, tiếp đến hiệp 2, tôi thể hiện những động tác múa của mình một cách khỏe khoắn và đeph đẽ, đó là một thế thể hiện sự thắng thế đối với đối phương, và cũng thể hiện luôn một sức mạnh oai vệ trước kẻ thù, những điều đó đã làm cho tôi cảm thấy tự tin hơn rất nhiều so với lúc ban đầu. Đăm Săn càng ngày càng thể hiện được sự anh hùng dũng mãnh của mình, còn đối với M tao M Xây hắn đã hèn nhát bỏ chạy. Hắn chỉ là một kẻ thua cuộc, dựa vào quyền thế và tiền bạc mà hắn đã làm nên những điều không đúng đắn, tôi đã phải cố gắng để có thể trừng trị được tội ác của hắn.

Khi cứu được vợ tôi vô cùng sung sướng và hạnh phúc, nhờ có cuộc chiến này mà dân làng còn đặt niềm tin vô cùng to lớn vào tôi đó là một điều hạnh phúc và mang lại nhiều giá trị cho tôi biết bao, những thách thức được đặt ra ở trước trận đấu tôi đã đều hoàn thành, trừng trị một kẻ bạo ngược hay đi ức hiếp dân nghèo. Tôi đã được mọi người vô cùng yêu quý và đó là một niềm vinh hạnh lớn cho tôi. Có thể thấy sự chiến thắng này của tôi cũng phần lớn nhờ vào sự ủng hộ nhiệt tình của dân làng, họ đã tạo cho tôi thêm sức mạnh để có thể chiến thắng được kẻ thù, chiến thắng này là kết quả to lớn của việc đoàn kết đồng lòng, và nhờ có sự tin tưởng to lớn của dân chúng đối với mỗi chúng ta.

Mỗi người chúng ta đều có thể thấy được những điều đó qua cách mà tôi chiến đấu với kẻ thù, nhận thấy ngay từ đầu M tao M Xây chỉ là một kẻ hèn nhát và chỉ có cái giọng điệu nghênh ngang, không bị mắc mưu và rơi vào bẫy của hắn, tôi đã có thể thắng được hắn một cách dễ dàng, điều đó thể hiện lên một điều đó là sức mạnh và niềm tin và mọi người dành cho mình là một thành quả mạnh mẽ và sức mạnh to lớn giúp cho chúng ta có thể hoàn thành tốt được mọi nhiệm vụ.

Hiệp đấu vẫn chưa dừng lại ở đó, tiếp đến còn rất nhiều cuộc hành trình nữa, và tôi đã thể hiện được những tài năng của mình một cách rõ nét hơn, qua những điệu múa khiên nhanh, càng mạnh và hào hùng, lúc này tôi bắt đầu tấn công đối thủ, tôi đâm vào chiếc áo giáp của hắn, nhưng không thủng, lúc này tôi nhìn thấy M tao đang trong trạng thái bị động, và hắn có thể bị đâm bất cứ lúc nào. Mtao M xây đang rơi vào trạng thái bị động và hắn sẵn sàng có thể bị đâm. Chiến đấu mấy trận lúc này tôi cảm thấy mệt nhưng lòng tốt của ông trời đã đem đến cho tôi, được sự giúp đỡ của ông trời tôi đã lấy cái chày mòn ném vào vành tai kẻ thù.

Vẫn tiếp tục đuổi theo kẻ thù và bắt lấy M tao, hỏi tội hắn, nhưng rồi hắn cũng bị tôi giết chết, trước hắn đã cầu xin tôi tha mạng cho hắn, nhưng không thể để một con người xấu xa như hắn tồn tại được, một kẻ hèn nhát, nhưng lại có lòng ác đến tận cùng. Cuối cùng kẻ xấu cũng bị trừng trị. Trong cuộc chiến đó tôi đã được rất nhiều sự giúp đỡ từ mọi người đầu tiên là từ miếng trầu của Hơ Nhị làm sức mạnh của tôi tăng lên , rồi lại đến sự giúp đỡ của ông trời. Tôi cảm thấy rằng tất cả đều đang ủng hộ cho hành động của tôi đây là hành động trừng trị những kẻ xấu xa, những kẻ gây nên tội ác cho con người.

Cuộc sống của những người dân nghèo ở đấy trước đây đã bị sự áp bức của kẻ xấu xa M tao nay tất cả họ đều quay về với đội của tôi. Dân làng đặt niềm tin vào tôi, và sự chiến thắng đó không chỉ giúp tôi cứu được vợ mà còn để cho nhân dân có cuộc sống tự do và hạnh phúc hơn. Nay Đăm Săn đã trở thành một biểu tượng cho sự tôn thờ và thành kính dưới con mắt của tất cả mọi người. Đăm săn là một tù trưởng tốt và sự cố gắng để chiến thắng được kẻ thù sẽ đem lại cho Đăm Săn danh tiếng tốt, tôi đã đem lại được cuộc sống ấm no cho muôn làng.

Chiến công của tôi không chỉ là sự cố gắng của tôi đối với kẻ thù, để mục đích cứu vợ, mà qua đó nó cũng củng cố mạnh mẽ được tinh thần chiến đấu của mình đối với kẻ thù. Đăm Săn là một biểu tượng của anh hùng, và là biểu tượng cho sức mạnh có thể chiến thắng được kẻ thù xấu xa. Trong cuộc chiến đó, chắc chắn phải có sự tàn sát lẫn nhau, điều đó không mang tính chất phân chia ác, tốt, mà nó còn có một ý nghĩa tạo dựng nên một cộng đồng xã hội thống nhất, với những hành động vô cùng anh dũng.

Đăm săn chiến thắng được kẻ thù trong niềm vui hân hoan và cổ vũ mạnh mẽ của tất cả dân làng, đó là một vị tù trưởng tốt và niềm vui này không chỉ dành cho dân làng, mà còn đối với riêng tôi, đây là điều kiện để tôi có thể chinh phục và trừng trị kẻ ác cho tất cả mọi người. Niềm vui hòa trong sự cố gắng và có thể tạo nên những giá trị to lớn nhất đối với cuộc sống của muôn làng, ở đây tôi đã thể hiện được sức mạnh của sự đoàn kết, sự tin tưởng và gắn bó mạnh mẽ với tất cả dân làng trong bản. Niềm hạnh phúc đang dần được biểu hiện rõ nét với những chi tiết hào hùng và nó biểu hiện cho một khoảnh khắc hạnh phúc nhất với niềm vui chiến thắng mạnh mẽ.

Trong sự cố gắng đó nó tạo dựng cho cuộc sống của chúng ta nhiều niềm vui và sự hạnh phúc biết bao đó là sức mạnh thể hiện được tinh thần nhân đạo mà tôi để lại cho dân làng, trừng trị kẻ ác là trách nhiệm và tinh thần quật cường của dân tộc, đứng lên biết đấu tranh bảo vệ cuộc sống cho dân làng là một hành động vô cùng đáng khen ngợi và đó là một sự thể hiện mạnh mẽ qua cách hành động và tinh thần chiến đấu của tôi.

Chiến thắng được kẻ thù đó là niềm vui vô cùng to lớn, nó giúp tôi cứu được vợ mình, và có thể hiểu được tinh thần đoàn kết, sự yêu thương mà muôn làng dành cho tôi.

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Học tập